Question

Difficulty: MediumNeden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri

(I) Edebiyat müzeleri, yazarların kişisel eşyalarını sergilemenin ötesinde, onların yaratım süreçlerine ışık tutmak üzere kurulur. (II) Ziyaretçiler bu mekânlarda yazarın dünyasına yakından tanıklık ettikçe edebî metinlerin arka planını daha iyi kavrayabilir. (III) Türkiye'deki edebiyat müzeciliği uzun süre koruma odaklı kaldığından, bu alanlar uzun yıllar durağan birer sergileme salonu olmanın ötesine geçememiştir. (IV) Son dönemde ise interaktif sergilerin yaygınlaşmasıyla birlikte müzeler, genç kuşakların ilgisini çeken dinamik merkezlere dönüşmüştür. (V) Edebiyat tarihine ilgi duyan araştırmacılar, arşiv belgelerine doğrudan erişim sağlayabilmek için bu müzelerin kütüphanelerini sıklıkla ziyaret eder.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. cümlede, bir eylemin gerçekleştirilme amacı belirtilmiştir.
  2. B
    II. cümlede, yargının gerçekleşmesi bir koşula bağlanmıştır.
  3. C
    III. cümlede, bir durum gerekçesiyle birlikte verilmiştir.
  4. D
    IV. cümlede, bir değişim neden-sonuç ilişkisi çerçevesinde aktarılmıştır.
  5. V. cümlede, eylemin yapılma nedeni açıklanmıştır.Answer

Answer

Beşinci cümlede eylemin yapılma nedeni değil, amacı açıklanmıştır.
Beşinci cümlede araştırmacıların kütüphaneleri sıklıkla ziyaret etmelerinin sebebi (gerekçesi) değil, bu eylemi hangi hedef doğrultusunda gerçekleştirdikleri yani amaçları belirtilmiştir. Türkçede '-mek için' yapısı sıklıkla amaç-sonuç ilgisi kurar. Bu nedenle bu cümlenin neden-sonuç bildirdiğini savunan değerlendirme yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin anlamsal yapılarını inceleme
Birinci cümlede 'üzere' edatı amaç, ikinci cümlede '-dikçe' eki koşul, üçüncü cümlede '-dığından' eki neden, dördüncü cümlede '-mesiyle birlikte' ifadesi neden ve beşinci cümlede '-bilmek için' grubu amaç ilgisi kurmaktadır.
Her cümledeki anlam ilgisini kuran ek ve edatları belirlemek değerlendirmelerin doğruluğunu test etmek için gereklidir.
2
Neden-sonuç ve amaç-sonuç farkını değerlendirme
Beşinci cümlede araştırmacıların kütüphaneleri sıklıkla ziyaret etmesinin gerekçesi (sebebi) değil, bu eylemi yaparken gerçekleştirmeyi hedefledikleri amacı (arşiv belgelerine doğrudan erişim sağlayabilmek) belirtilmiştir.
Eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığını bildiren yargıların amaç-sonuç ilgisi taşıdığını ortaya koymak gerekir.

Key Concept

Neden-sonuç (gerekçe) ve amaç-sonuç cümlelerinin yapısal ve anlamsal farkları
Rate this question