Question

Difficulty: Very hardDeneme Süreli İş Sözleşmesi

4857 sayılı İş Kanunu’nun 15. maddesi uyarınca taraflarca iş sözleşmesine deneme kaydı konulabileceği düzenlenmiştir. Bir iş yerinde yürürlükte olan toplu iş sözleşmesi (TİS) ile deneme süresinin 6 ay olarak kararlaştırıldığı ve bu iş yerinde "deneme süreli iş sözleşmesi" ile işe alınan bir işçinin, çalışmasının 5. ayının sonunda işveren tarafından herhangi bir bildirim süresi tanınmaksızın ve tazminat ödenmeksizin işten çıkarıldığı görülmüştür.

Bu hukuki uyuşmazlıkta, söz konusu feshin sonuçları bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Toplu iş sözleşmesi ile belirlenen 6 aylık süre, yasal azami sınır olan 4 ayı aştığı için aşan kısım geçersizdir; bu nedenle 5. aydaki fesih ihbar öneline tabidir ve işçiye ihbar tazminatı ödenmelidir.Answer
  2. B
    Deneme süresi yasal olarak her koşulda en fazla 2 ay olabileceği için toplu iş sözleşmesindeki 6 aylık düzenleme tamamen hükümsüzdür ve işçi işe başladığı andan itibaren ihbar tazminatına hak kazanır.
  3. C
    Toplu iş sözleşmesi özerkliği ilkesi gereğince taraflar kanuni süreyi diledikleri gibi uzatabilirler; bu nedenle 6 aylık süre geçerlidir ve 5. aydaki fesih tazminat gerektirmez.
  4. D
    Sözleşmedeki deneme süresi kaydı yasal sınırı aşması nedeniyle geçersiz olsa bile, tarafların iradesi bu yönde olduğu için dürüstlük kuralı gereği işçi herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.
  5. E
    Deneme süresinin yasal sınırı aşması tüm iş sözleşmesini başlangıçtan itibaren mutlak butlan ile sakat hale getirir; bu nedenle taraflar ancak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talepte bulunabilir.

Answer

Toplu iş sözleşmesi ile belirlenen 6 aylık sürenin yasal azami sınırı olan 4 ayı aşması nedeniyle aşan kısmın geçersiz sayılması ve 5. aydaki feshin ihbar tazminatı ödenmesini gerektirmesi.
4857 sayılı İş Kanunu’na göre deneme süresi bireysel iş sözleşmeleriyle en çok iki ay, toplu iş sözleşmeleriyle ise en çok dört aya kadar uzatılabilir. Olayda TİS ile belirlenen 6 aylık sürenin 4 ayı aşan kısmı geçersizdir. İşçi 5. ayda çıkarıldığı için deneme süresi hukuken sona ermiş kabul edilir ve bu durumda bildirim süresi verilmeksizin yapılan fesih, ihbar tazminatı ödenmesini gerektirir.

Step-by-Step Solution

1
4857 Sayılı İş Kanunu Madde 15'in incelenmesi
Deneme süresinin bireysel sözleşmelerde 2 ay, TİS ile 4 aya kadar belirlenebileceği tespit edilir.
Yasal sınırların belirlenmesi uyuşmazlığın çözümü için ilk adımdır.
2
Sözleşmedeki 6 aylık sürenin geçerliliğinin değerlendirilmesi
Yasal sınır olan 4 ayı aşan 2 aylık kısım emredici hükme aykırı olduğu için geçersizdir.
Kanunun belirlediği üst sınırların TİS ile dahi aşılamayacağı kuralı uygulanır.
3
Fesih anının (5. ay) hukuki statüsünün belirlenmesi
İşçi 4 aylık yasal deneme süresini doldurduğu için artık deneme süresi korumasından çıkmış, standart iş sözleşmesi hükümlerine tabi olmuştur.
Deneme süresi geçtikten sonra taraflar fesihte ihbar önellerine uymak zorundadır.
4
Tazminat hakkının tespiti
Bildirim süresi verilmeksizin yapılan fesih sonucunda işçiye ihbar tazminatı ödenmesi gerektiği sonucuna varılır.
Deneme süresi dışındaki bildirim şartına uymayan fesihler ihbar tazminatı borcu doğurur.

Key Concept

Deneme Süreli İş Sözleşmesinde Yasal Sınırlar ve Kısmi Butlan

Practice More

Deneme süresindeki işçinin yıllık ücretli izin hakkı bakımından kıdem süresinin başlangıcını inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question