Question

Difficulty: Very hardKarl Marx ve Artık Değer Teorisi

Karl Marx’ın artık değer teorisinde; iş gününün toplam uzunluğu ile emeğin yoğunluğunun toplumsal ortalamada sabit kaldığı bir varsayım altında, sermayedarın artık değer miktarını ve sömürü oranını artırabilmesi ancak "gerekli emek zamanının" daraltılmasıyla mümkündür.

Buna göre, Marx'ın "göreceli (nispi) artık değer" olarak tanımladığı bu artışın gerçekleşebilmesi ve süreklilik kazanabilmesi için gereken temel iktisadi mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    İş gününün yasal ve fiziksel sınırlarına kadar uzatılarak artık emek süresinin mutlak olarak genişletilmesi
  2. İşçinin geçimi için gerekli olan mal ve hizmetleri üreten sektörlerde verimlilik artışı sağlanarak iş gücü değerinin düşürülmesiAnswer
  3. C
    Ücretlerin, nüfus hareketlerine bağlı olarak biyolojik asgari geçim düzeyinde (Tunç Kanunu) sabitlenmesi
  4. D
    Sermayenin organik bileşiminin (c/vc/v) azaltılması yoluyla üretimde kullanılan değişken sermaye payının artırılması
  5. E
    Toplam üretim içindeki ücret payının, iş gücü arz ve talebine göre piyasa mekanizması içinde kendiliğinden belirlenmesi

Answer

İşçinin geçimi için gerekli olan mal ve hizmetleri üreten sektörlerde verimlilik artışı sağlanarak iş gücü değerinin düşürülmesi.
Göreceli (nispi) artık değer, toplam iş günü uzunluğu değişmeksizin, toplumsal emek verimliliğindeki artış sayesinde işçinin geçim araçlarının değerinin düşürülmesi ve böylece gerekli emek zamanının daraltılması yoluyla elde edilir. Bu durum, artık emek zamanının payını otomatik olarak artırarak sömürü oranını yükseltir.

Step-by-Step Solution

1
İş günü yapısının analiz edilmesi
İş günü = Gerekli Emek Zamanı (vv) + Artık Emek Zamanı (ss)
Marxist teoride işçinin çalışmasının bir kısmı kendi ücretini karşılar, geri kalanı ise sermayedar için artık değer üretir.
2
Göreceli artık değer şartının belirlenmesi
Toplam iş günü süresi sabitken ss'in artması için vv'nin azalması gerekir.
Göreceli artık değer, mutlak iş gününü artırmadan sömürü oranını (s/vs/v) yükseltme yöntemidir.
3
Gerekli emek zamanının (vv) nasıl kısalacağının tespiti
İş gücü değerinin düşürülmesi (geçimlik malların ucuzlaması).
Gerekli emek zamanı, işçinin yaşamını sürdürmesi için gereken malların değerine eşittir. Bu mallar daha az emekle üretilirse değerleri düşer.
4
Üretkenlik ve sektör ilişkisinin kurulması
Geçim araçları üreten sektörlerde teknolojik ilerleme.
Ancak işçinin tükettiği malların üretiminde sağlanan verimlilik artışı gerekli emek zamanını toplumsal ölçekte daraltabilir.

Key Concept

Göreceli (Nispi) Artık Değer Üretimi

Alternative Method

Sömürü oranı formülü olan s=s/vs' = s/v üzerinden düşünülmelidir. Toplam süre (v+sv+s) sabitken sömürü oranının (s/vs/v) artması için payın (ss) büyümesi, paydanın (vv) küçülmesi gerekir. Bu da ancak iş gücü değerinin (geçimlik mal sepeti) düşmesiyle mümkündür.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question