Examkin

Question

Difficulty: Very hardPrimsiz Sosyal Güvenlik Sisteminin Hukuki Temelleri

Primsiz sosyal güvenlik rejimlerinin tarihsel gelişiminde "lütuf teorisi"nden (ihsan/gratuity) "hak teorisi"ne (social right) geçiş, modern sosyal hukuk devletinin en temel yapı taşlarından biridir. 1982 Anayasası'nın kurguladığı sosyal güvenlik sistemi ve bu sistemin dayandığı evrensel hukuk ilkeleri dikkate alındığında, primsiz rejimlerin hukuki temellerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi "hak temelli" anlayışa aykırı bir ifadedir?

  1. Primsiz yardımların finansmanının genel bütçeden sağlanması, bu ödemelerin birey açısından talep edilebilir bir "sübjektif hak" olmasını engelleyerek idarenin mali imkanlarına dayalı bir "sosyal inayet" niteliği taşımasına neden olur.Answer
  2. B
    Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan "sosyal hukuk devleti" ilkesi, muhtaç durumdaki bireylere yapılan primsiz ödemeleri devletin bir lütfu değil, yerine getirmekle yükümlü olduğu anayasal bir ödevi olarak tanımlar.
  3. C
    Anayasa'nın 60. maddesinde düzenlenen sosyal güvenlik hakkı, herhangi bir prim ödeme şartı aramaksızın "herkes" ifadesini kullanarak primsiz sistemin kapsamını tüm vatandaşlar için anayasal güvenceye kavuşturur.
  4. D
    Primsiz sosyal güvenlik ödemeleri, Anayasa'nın 5. maddesinde belirtilen devletin temel amaç ve görevleri kapsamında, bireyin maddi ve manevi varlığını geliştirmesinin önündeki engelleri kaldırma yükümlülüğünün bir parçasıdır.
  5. E
    Primsiz yardımların hukuki niteliği, bireyin insan onuruna yaraşır asgari bir yaşam düzeyi talep etme hakkından doğan ve yargısal denetime tabi olan bir kamu alacağı niteliği taşımaktadır.

Answer

Primsiz yardımların finansmanının genel bütçeden sağlanması, bu ödemelerin birey açısından talep edilebilir bir "sübjektif hak" olmasını engelleyerek idarenin mali imkanlarına dayalı bir "sosyal inayet" niteliği taşımasına neden olur ifadesi, hak temelli anlayışa aykırıdır.
Doğru cevap olan ifade, primsiz yardımları bir "sosyal inayet" (lütuf) olarak nitelendirdiği için yanlıştır. Modern sosyal güvenlik hukukunda, finansmanın vergilerle sağlanması bu hakkın dava edilebilir ve talep edilebilir bir "sübjektif hak" olma niteliğini ortadan kaldırmaz. 1982 Anayasası'nın 2. ve 60. maddeleri uyarınca devlet, bu yardımları yerine getirmekle yükümlüdür ve bu yükümlülük idarenin keyfi takdirine bırakılamaz.

Step-by-Step Solution

1
Teorik Çerçevenin Belirlenmesi
Lütuf (ihsan) teorisi ile Hak teorisi arasındaki fark netleştirilir.
Sorunun kökü, primsiz sistemlerin hukuki niteliğindeki modern dönüşümü sorgulamaktadır.
2
Anayasal Dayanakların Analizi
1982 Anayasası'nın 2. (Sosyal Devlet), 5. (Devletin Ödevleri) ve 60. (Sosyal Güvenlik Hakkı) maddeleri değerlendirilir.
Primsiz sistemin hukuki meşruiyeti bu maddelerin bütünsel yorumuna dayanır.
3
Finansman ve Hak İlişkisinin Değerlendirilmesi
Finansmanın genel bütçeden (vergilerden) sağlanmasının, hakkın sübjektif niteliğini ortadan kaldırmadığı saptanır.
Öğrencilerin en çok düştüğü hata, bütçe kısıtlılıklarının hakkın 'hak' olma vasfını 'lütuf'a dönüştürdüğü yanılgısıdır.
4
Seçeneklerin Karşılaştırılması
Aykırı olan ifade tespit edilir.
Hakkın idarenin takdirine bağlı bir inayet (lütuf) olduğunu savunan görüş, sosyal hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz.

Key Concept

Primsiz Sosyal Güvenliğin Sübjektif Hak Niteliği
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Primsiz Sosyal Güvenlik Sisteminin Hukuki Temelleri

More questions from this topic