Question

Difficulty: HardToplumsal Hareketlilik Türleri

Babası bir tekstil atölyesinde işçi olarak çalışan (S), üniversite eğitimini tamamladıktan sonra bir kamu bankasında gişe görevlisi olarak işe başlamıştır. (S), kurum içindeki yükselme sınavlarına girerek şef yardımcılığına atanmış, daha sonra ise aynı unvanla başka bir ildeki şubeye tayin olmuştur. (S)’nin kızı (D) ise üniversite sonrası babasının çalıştığı bankada müfettiş yardımcısı olarak göreve başlamıştır.

Uzmanlık, müfettişlik ve yöneticilik gibi kadroların bankacılık hiyerarşisinde gişe ve idari personel statülerine göre daha yüksek prestije sahip olduğu kabul edildiğine göre, bu parçadaki bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    (S)'nin ilk işine girişi, babasının toplumsal tabakalaşmadaki konumuyla kıyaslandığında kuşaklararası dikey hareketliliktir.
  2. B
    (S)'nin kurum içinde gişe görevliliğinden şef yardımcılığına yükselmesi, kendi kariyer süreci içinde bir dikey hareketlilik örneğidir.
  3. C
    (S)'nin başka bir ildeki şubeye aynı unvanla tayin olması, prestij veya gelir düzeyinde belirgin bir değişim olmadığı sürece yatay hareketlilik olarak nitelendirilir.
  4. (D)'nin müfettiş yardımcısı olarak göreve başlaması, babasının (S) mevcut statüsü göz önüne alındığında kuşak-içi dikey hareketliliğe bir örnektir.Answer
  5. E
    (S)’nin işçilikten banka yöneticiliği yolundaki ilerleyişi, modern sanayi toplumlarına özgü 'açık sınıf' tabakalaşma sisteminin işlerliğini göstermektedir.

Answer

D seçeneğinde belirtilen (D)'nin babasına göre durumunun 'kuşak-içi' hareketlilik olarak tanımlanması yanlıştır; çünkü iki farklı kuşak arasındaki değişim 'kuşaklararası' hareketlilik kapsamına girer.
Doğru yanıt olan seçenek, baba ve kız arasındaki statü değişimini yanlış terimlendirmiştir. Sosyolojide bir bireyin (D) statüsünün ebeveyniyle (S) kıyaslanması her zaman 'kuşaklararası hareketlilik' (intergenerational mobility) olarak adlandırılır. Kuşak-içi hareketlilik ise sadece (S)'nin kendi kariyerindeki memuriyetten şefliğe geçişi gibi durumlar için geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
(S)'nin babasıyla olan statü farkını analiz etme
(S) babasından farklı bir statüde işe başladığı için 'kuşaklararası dikey hareketlilik' gerçekleşmiştir.
Kuşaklararası hareketlilik, çocukların ebeveynlerine göre konum değişikliğini ifade eder.
2
(S)'nin kendi kariyerindeki terfisini inceleme
(S) gişe görevlisinden şef yardımcılığına yükselerek 'kuşak-içi dikey hareketlilik' yaşamıştır.
Kuşak-içi (veya kariyer) hareketliliği, bireyin çalışma hayatı boyunca yaşadığı statü değişimlerini kapsar.
3
(S)'nin tayin durumunu değerlendirme
Unvan ve prestij değişmediği için bu 'yatay hareketlilik'tir.
Yatay hareketlilik, tabakalaşma hiyerarşisinde seviye değiştirmeden yapılan yer değiştirmelerdir.
4
(D)'nin babasıyla olan konum farkını kategorize etme
(D) ve (S) farklı kuşakları temsil ettiği için bu bir 'kuşaklararası' harekettir.
Kuşak-içi terimi sadece aynı bireyin kendi hayatındaki değişimler için kullanılır.

Key Concept

Toplumsal hareketlilik türlerinin temel ayrımı: Kuşaklararası (ebeveyn-çocuk) ve Kuşak-içi (bireyin kendi kariyeri) ayrımı.

Practice More

Bireyin meslek değiştirip prestijini koruduğu (örneğin öğretmenden eczacıya geçiş) durumları yatay hareketlilik bağlamında inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question