Question

Difficulty: MediumNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

19231923 yılında imzalanan Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi'nin uygulanması sürecinde, İstanbul'daki Rumların hangilerinin "yerleşik" sayılacağı konusunda çıkan "etabli" uyuşmazlığı, iki ülke arasındaki ilişkileri kopma noktasına getirmiştir. Bu sorun, 1010 Haziran 19301930 tarihinde imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile kesin olarak çözüme kavuşturulmuştur.

Buna göre, 19301930 Ankara Antlaşması ile "etabli" sorununu ortadan kaldıran temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türklerinin, şehre geliş tarihlerine ve doğum yerlerine bakılmaksızın "etabli" kabul edilmesiAnswer
  2. B
    Sadece 3030 Ekim 19181918 tarihinden önce İstanbul'a yerleşmiş olan Rumların mübadele dışı tutulması
  3. C
    Mübadelenin din esası yerine ırk esasına göre yapılmasına karar verilmesi
  4. D
    İstanbul'daki Patrikhanenin yetkilerinin sınırlandırılarak mübadele kapsamına alınması
  5. E
    Batı Trakya Türklerinin tamamının Türkiye'ye, İstanbul Rumlarının tamamının Yunanistan'a göç ettirilmesi

Answer

İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türklerinin, şehre yerleşme tarihlerine veya doğum yerlerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) kabul edilmesidir.
Doğru seçenek, 1930 Ankara Antlaşması ile getirilen nihai çözümü ifade eder. Bu antlaşma ile artık hangi tarihte geldiklerine bakılmaksızın İstanbul'daki Rumlar ve Batı Trakya'daki Türkler 'etabli' (yerleşik) sayılarak mübadele (değişim) kapsamı dışında tutulmuşlardır. Bu adım, uyuşmazlığı hukuki bir tartışmadan çıkarıp siyasi bir uzlaşıya dönüştürmüştür.

Step-by-Step Solution

1
Sorunun kaynağını belirleme
1923 Lozan ek sözleşmesindeki '30 Ekim 1918'den önce orada bulunma' şartı uyuşmazlığa neden olmuştur.
Yunanistan daha fazla Rum'u İstanbul'da tutmak isterken, Türkiye sınırlandırma getirmek istemiştir.
2
1930 Ankara Antlaşması'nın hükmünü analiz etme
Zaman ve mekan kısıtlamaları kaldırılarak o an orada bulunanların yerleşik sayılması kabul edilmiştir.
İtalya'nın yayılmacı politikası karşısında Türkiye ve Yunanistan'ın yakınlaşma ihtiyacı siyasi bir taviz verilmesini zorunlu kılmıştır.

Key Concept

1930 Ankara (Ahali) Antlaşması ve Etabli Çözümü

Hints

1
Etabli uyuşmazlığı, kimlerin 'yerleşik' sayılıp şehirde kalacağı üzerine çıkmıştır.
2
1923'teki ana problem, yerleşik sayılmak için belirli bir tarihten (Mondros) önce orada olma şartıydı.
3
Sorunu çözen 1930 antlaşması, bu tarih sınırlandırmasını tamamen ortadan kaldırmıştır.

Practice More

1930 Ankara Antlaşması'ndan sonra Türkiye ve Yunanistan arasında başlayan dostluk döneminin Balkan Antantı'na etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question