Question

Difficulty: MediumTürk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu

Türk-İslam devletlerinde toplumsal düzenin sağlanması ve devlet otoritesinin korunması amacıyla hukuk ve ordu teşkilatları birbirini tamamlayan bir yapıda kurgulanmıştır. Hukuk sistemi 'şer’i' ve 'örfi' olarak iki ana kola ayrılırken, ordu da merkezi otoriteyi ve taşra güvenliğini sağlayacak farklı birimlerden oluşmuştur.

Buna göre, Türk-İslam devletlerinde hukuk ve ordu sisteminin özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Şer'i yargıdaki uyuşmazlıklara kadılar bakar ve bu kadıların tayin ile denetiminden sorumlu olan en üst yetkili Kadıülkudat'tır.
  2. B
    Örfi hukukun başında bulunan 'Emir-i Dad', kamu düzenini ilgilendiren davalarda gerektiğinde veziri ve diğer üst düzey yöneticileri yargılama yetkisine sahiptir.
  3. C
    Gulam-ı Saray askerleri; sarayda doğrudan hükümdarı korumakla görevli olan, farklı milletlerden devşirilen ve 'bistegani' adı verilen maaşı alan merkez birlikleridir.
  4. İkta askerleri (Sipahiyan), ordunun en kalabalık grubunu oluşturur ve geçimlerini doğrudan merkezi hazineden aldıkları maaşla sağlarlar.Answer
  5. E
    Divan-ı Mezalim; bizzat hükümdarın başkanlık ettiği, ağır siyasi suçların ve kadı mahkemelerinden gelen itirazların karara bağlandığı en üst yargı organıdır.

Answer

İkta askerlerinin (Sipahiyan) geçimlerini doğrudan merkezi hazineden aldıkları maaşla sağladıkları bilgisi yanlıştır; bu askerler ikta topraklarının geliriyle geçinirler.
Türk-İslam devletlerinde İkta sistemi (Sipahiyan), devletin hazinesinden nakit para çıkmadan büyük bir ordu beslemesini sağlar. Bu sistemde askerlere hizmetleri karşılığında toprak verilir ve askerler bu topraktan elde edilen vergilerle geçimlerini sağlarlar. Doğrudan merkezi hazineden maaş (bistegani) alan birimler ise sadece hükümdara bağlı olan merkez (Gulam) birlikleridir.

Step-by-Step Solution

1
Hukuk sisteminin temel unsurlarını değerlendir.
Şer'i ve Örfi hukuk ayrımının doğru yapıldığını, Kadıülkudat ve Emir-i Dad'ın görevlerinin doğru tanımlandığını teyit et.
Türk-İslam devletlerinde yargı bağımsızlığı ve görev dağılımını anlamak için gereklidir.
2
Ordu teşkilatındaki birimleri ve finansman kaynaklarını incele.
Gulam-ı Saray'ın maaşlı (bistegani), İkta askerlerinin ise toprak gelirli olduğunu saptanır.
Merkez ordusu ile eyalet ordusu arasındaki temel farkı ortaya koymak için gereklidir.

Key Concept

Türk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu Teşkilatının Finansal ve İdari Yapısı

Practice More

Osmanlı Devleti'ndeki 'Tımar' sistemi ile Türk-İslam devletlerindeki 'İkta' sistemi arasındaki benzerlikleri ve 'Ulufe' ile 'Bistegani' kavramlarını karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question