Question

Difficulty: Very hardKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye'nin kıyı morfolojisi üzerine araştırma yapan bir jeomorfolog, inceleme yaptığı sahada şu gözlemleri rapor etmiştir:

I. Kıyı gerisindeki topoğrafyanın alçak olduğu sığ bir şelf alanı mevcuttur.
II. Geniş tabanlı eski vadi ağızları, deniz ilerlemesi (transgresyon) ile sular altında kalmıştır.
III. Hakim dalga ve akıntı yönüne bağlı olarak gelişen kıyı kordonları, bu vadi ağızlarını kısmen veya tamamen kapatarak doğal lagünler oluşturmuştur.

Bu araştırmacının raporunda tanımlanan kıyı tipi ve bu tipin Türkiye'deki en karakteristik yayılış alanı aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. A
    Ria tipi kıyı – Menteşe Yöresi kıyıları
  2. B
    Dalmaçya tipi kıyı – Kaş ve Finike arası
  3. Limanlı kıyı – Marmara Denizi'nin kuzey kıyılarıAnswer
  4. D
    Kalanklı kıyı – Mersin ve Silifke arası
  5. E
    Enine kıyı – Edremit ve Kuşadası arası

Answer

Limanlı kıyı tipi, Türkiye'de en karakteristik olarak Marmara Denizi'nin kuzeyinde (Büyükçekmece ve Küçükçekmece çevresinde) görülür.
Araştırmacının raporunda belirttiği 'vadi ağızlarının kıyı kordonları ile kapatılarak lagün oluşturması' ifadesi, limanlı kıyı tipinin temel tanımıdır. Türkiye'de bu durumun en tipik örnekleri, kıta sahanlığının sığ olduğu ve kıyı kordonlarının belirginleştiği Marmara Denizi'nin kuzeyinde (Çekmece gölleri) görülmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Öncüllerdeki anahtar kavramları analiz et.
'Sığ şelf', 'vadi ağızlarının kapanması' ve 'kıyı kordonu/lagün oluşumu' ifadeleri belirlendi.
Kıyı tipini belirlemek için morfolojik süreci anlamak gerekir.
2
Ria ve Limanlı kıyı ayrımını yap.
Ria tipi derin vadilerin su altında kalmasıyken, Limanlı kıyı bu vadilerin ağızlarının biriktirme ile kapatılmasıdır.
Öğrencilerin en çok karıştırdığı iki kıyı tipi arasındaki ince farkı saptamak soruyu çözdürür.
3
Coğrafi dağılımı eşleştir.
Büyükçekmece ve Küçükçekmece gibi lagünlerin bulunduğu kuzey Marmara kıyıları seçildi.
Türkiye'de limanlı kıyıların en dar ve spesifik yayılım alanı bu bölgedir.

Key Concept

Limanlı kıyıların oluşumunda transgresyon kadar dalga biriktirme süreçleri (kıyı kordonu) de etkilidir.

Hints

1
Kıyı tipi ismini, vadi ağzının kapanmasıyla oluşan doğal limanlardan almaktadır.
2
Bu kıyı tipi ile Ria tipi arasındaki en büyük fark, kıyı önünde biriken kum setlerinin (kordon) varlığıdır.
3
Büyükçekmece ve Küçükçekmece gibi 'göl' olarak adlandırılan lagünlerin nasıl oluştuğunu düşünün.

Practice More

Ria tipi kıyıların İstanbul/Çanakkale Boğazları'ndaki varlığı ile Limanlı kıyıların Marmara'nın kuzeyindeki varlığını nedenleri bakımından karşılaştırınız.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question