Sert ve kazuistik bir anayasa düzeninde, anayasanın öngördüğü teklif ve karar yeter sayılarına (şekli sınırlara) tam bir uyum sağlanarak gerçekleştirilen bir anayasa değişikliği ile 'anayasanın değiştirilemez hükümlerinin' yürürlükten kaldırılması söz konusu olduğunda; bu işlemin 'kurucu iktidar teorisi' açısından en isabetli nitelendirmesi aşağıdakilerden hangisidir?
- AAnayasanın öngördüğü şekli usullere harfiyen uyulduğu için bu işlem, tali kurucu iktidarın meşru ve hukuken geçerli bir tasarrufu olarak kabul edilir.
- Maddi sınırı (değiştirilemezlik yasağını) aşan bu işlem, hukuken tali kurucu iktidarın yetki alanı dışındadır ve aslında anayasal düzenin kimliğini değiştirdiği için teorik olarak 'asli kurucu iktidar' yetkisi kullanımı niteliği taşır.Answer
- CKazuistik anayasalarda değiştirilemez maddelerin kapsamı çok geniş tutulduğu için bu tür radikal değişiklikler ancak 'çerçeve anayasa' anlayışına geçiş olarak tanımlanabilir.
- DTali kurucu iktidar, halkoylamasına sunulması şartıyla, asli kurucu iktidarın koyduğu tüm maddi sınırları hukuki bir süreklilik içerisinde kaldırma yetkisine sahiptir.
- EBu işlem, yasama organının 'asli kurucu iktidar' sıfatını kazandığını gösterir ve anayasanın 'yumuşak' bir yapıya büründüğünün kanıtı olarak kabul edilir.
Answer
Maddi sınırı (değiştirilemezlik yasağını) aşan işlem, tali kurucu iktidar yetkisi dışındadır ve teorik olarak asli kurucu iktidar yetkisi kullanımı niteliği taşır.
Kurucu iktidar teorisine göre, tali kurucu iktidar mevcut anayasanın kendisine tanıdığı yetki çerçevesinde hareket etmek zorundadır. Bu yetki hem şekli (nitelikli çoğunluk, oylama usulü) hem de maddi (değiştirilemez hükümler) sınırlarla çevrilidir. Bir tali iktidar, usul kurallarına uysa dahi anayasanın 'değiştirilmesi yasaklanmış' maddelerini ortadan kaldırırsa, kendisine tanınan yetkiyi aşmış olur. Bu durum, mevcut anayasanın temel kimliğinin yok edilmesi anlamına geldiği için, yapılan işlem hukuken tali kurucu iktidar yetkisiyle açıklanamaz; ancak yeni bir anayasal düzen kurma iddiasındaki 'asli kurucu iktidar'ın bir tasarrufu olarak nitelendirilebilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tali Kurucu İktidarın Maddi ve Şekli Sınırları
Practice More
Asli kurucu iktidarın ortaya çıktığı 'hukuki boşluk' durumlarını (ihtilal, savaş, devletin çöküşü) incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Estimated Time:2m 0s