Question

Difficulty: MediumBuzul Şekilleri

Ülkemizin yer şekilleri üzerinde akarsular ve rüzgarlar kadar baskın bir rolü bulunmayan buzullar, ancak belirli bir yükselti sınırının üzerindeki sahalarda şekillendirici etkisini hissettirebilmektedir. Buna rağmen yüksek zirvelerimizde sirk çukurları, buzul vadileri ve moren yığınları gibi izlere rastlanması mümkündür.

Buna göre, Türkiye'de buzulların genel etkisinin sınırlı olması ile bu yer şekillerinin yüksek kesimlerde var olabilmesi sırasıyla hangi konum özellikleri ile doğrudan ilişkilidir?

  1. Matematik Konum (Enlem) — Özel Konum (Yükselti)Answer
  2. B
    Özel Konum (Yükselti) — Matematik Konum (Enlem)
  3. C
    Matematik Konum (Boylam) — Jeolojik Yapı (Zaman)
  4. D
    Jeolojik Yapı (Gençlik) — Özel Konum (Bakı)

Answer

Buzulların etkisinin azlığı matematik konum (enlem), yükseklerde görülmesi ise özel konum (yükselti) ile açıklanır.
Doğru seçenek olan Matematik Konum ve Özel Konum eşleşmesi, coğrafi mantığa tam uygundur. Türkiye'nin orta kuşakta bulunması (enlem etkisi) buzulların geniş alanlara yayılmasını engeller; ancak ortalama yükseltinin fazla olması, yüksek zirvelerde buzul aşındırmasına ve biriktirmesine olanak tanır.

Step-by-Step Solution

1
Buzulların etkisinin neden sınırlı olduğunu analiz etmek.
Türkiye 364236^\circ-42^\circ Kuzey paralelleri arasında, yani orta kuşaktadır. Sıcaklıklar deniz seviyesinde buzullaşmaya izin vermeyecek kadar yüksektir. Bu durum enlemle, yani Matematik Konum ile ilgilidir.
Matematik konum, bir yerin enlem ve boylama göre dünyadaki yeridir.
2
Buzul şekillerinin neden sadece yükseklerde olduğunu belirlemek.
Türkiye'de kalıcı kar sınırı yaklaşık 30003000 metreden başlar. Bu yükseltinin üzerindeki dağlarda (Cilo, Ağrı, Kaçkar vb.) buzullar şekillendirme yapabilir. Bu durum yükseltiyle, yani Özel Konum ile ilgilidir.
Özel konum, yükselti, denizellik ve karasallık gibi yerel özellikleri kapsar.

Key Concept

Buzul Şekillerinin Konumla İlişkisi

Hints

1
Türkiye'nin dünya üzerindeki kuşağını (orta kuşak) ve bunun sıcaklığa etkisini düşünün.
2
Deniz seviyesinden yukarı doğru çıktıkça sıcaklığın düşmesi hangi konum özelliğiyle açıklanır?
3
Etkinin azlığı enlemden, varlığı ise yükseltiden kaynaklanır.

Practice More

Buzul şekillerinin görüldüğü başlıca dağlarımızı (Cilo, Ağrı, Kaçkar, Erciyes) harita üzerinde inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question