Mısır'da kurulan Türk-İslam devletleri olan Tolunoğulları, İhşidiler (Akşitler) ve Eyyubilerde hükümdarlığın babadan oğula geçtiği bir saltanat sistemi (hanedan anlayışı) görülürken; Memlük Devleti'nde (Devlet-i Türkiyye) bu gelenekten sapan farklı bir veraset uygulaması benimsenmiştir.
Memlüklerdeki bu farklı veraset anlayışı ve sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Ülkenin hanedanın ortak malı sayılması anlayışı yerine "en güçlü komutanın sultan olma hakkı" benimsenmiş, bu durum sık hükümdar değişikliğine yol açmıştır.Answer
- BKut inancının etkisiyle sadece hükümdar ailesinden olanların tahta çıkabilmesi kuralı, siyasi istikrarın diğer Mısır devletlerine göre daha uzun sürmesini sağlamıştır.
- CYönetici kadrosunun tamamen Türklerden, halkın ise Araplardan oluşması nedeniyle veraset sisteminde halkın onayı alınarak meşruiyet sağlanmıştır.
- DOsmanlı Devleti'ndeki "Ekber ve Erşed" sistemine benzer bir uygulama ile hanedanın en yaşlı üyesinin tahta çıkması kuralı ilk kez burada yasallaşmıştır.
- EMoğolları yenen ilk Türk devleti olmalarına rağmen, veraset sistemindeki belirsizlik nedeniyle halifeliği himaye etmekten kaçınmışlardır.
Answer
Memlüklerde liyakate dayalı, her güçlü komutanın (emirin) sultan olabildiği bir veraset sistemi uygulanmış, bu da sık hükümdar değişikliklerine rağmen devletin askeri olarak güçlü kalmasını sağlamıştır.
Memlük Devleti'ni diğer Mısır merkezli Türk devletlerinden ayıran en temel idari özellik, veraset sistemidir. Diğerlerinde hükümdarlık belli bir ailenin (hanedanın) tekelindeyken, Memlüklerde 'en güçlü komutanın hükümdar olma hakkı' (el-hükmü li-men galebe) esası geçerli olmuştur. Bu durum Memlük tarihinde çok sayıda hükümdar değişimine (istikrarsızlık) neden olsa da, Moğol ve Haçlı istilaları gibi kritik dönemlerde her zaman güçlü askerlerin başta kalmasını sağlamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Memlük Veraset Sistemi (El-hükmü li-men galebe)
Practice More
Mısır'da kurulan devletlerin (Tolunoğulları, Akşitler, Eyyubiler, Memlükler) kronolojik sırasını ve Haçlılarla mücadele eden Selahaddin Eyyubi'nin Hittin Savaşı'ndaki rolünü inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s