Question

Difficulty: HardBüyük Selçuklu Devleti Siyasi Tarihi

Büyük Selçuklu Devleti'nde Sultan Melikşah’ın vefatından (10921092) sonra yaşanan ve yaklaşık yirmi altı yıl süren "Fetret Devri" (taht kavgaları) sürecini sonlandırarak merkezi otoriteyi yeniden tesis eden, ancak 11411141 Katvan Savaşı’ndaki mağlubiyetiyle devletin fiilen yıkılış sürecine girmesine engel olamayan Sultan Sencer dönemiyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi hatalıdır?

  1. A
    Melikşah’ın oğlu olan Sultan Sencer, devleti yeniden toparlayıp birliği sağladığı için bazı tarihçilerce 'İkinci İmparatorluk' döneminin kurucusu kabul edilir.
  2. B
    Dönemin en büyük iç tehdidi olan Batınilik (Haşhaşilik) faaliyetlerine karşı mücadele etmiş, ancak bu gizli yapılanmayı tamamen tasfiye etmeyi başaramamıştır.
  3. C
    Moğol kökenli Karahıtaylar ile yapılan Katvan Savaşı’nın kaybedilmesi, Selçukluların Maveraünnehir üzerindeki hâkimiyetini sona erdirmiş ve çöküşü hızlandırmıştır.
  4. İslam dünyasındaki dini liderliği de üstlenmek amacıyla Abbasi halifeliğini lağvederek halifelik makamını tamamen Selçuklu hanedanına bağlamıştır.Answer
  5. E
    Devletin asli unsuru olan Oğuzların (Türkmenlerin) vergiler ve yönetimdeki adaletsizlikler nedeniyle başlattığı isyan sonrasında Sultan Sencer'in esir düşmesi, merkezi otoritenin sonunu hazırlamıştır.

Answer

Selçuklu hanedanının Abbasi halifeliğini lağvederek makamı kendisine bağladığı bilgisi yanlıştır; Selçuklular sadece halifelerin siyasi koruyuculuğunu yapmışlardır.
Büyük Selçuklu Devleti, Abbasi halifeliğini hiçbir zaman lağvetmemiş ve bu makamı Selçuklu hanedanına bağlamamıştır. Selçuklu sultanları, halifelik makamını sadece siyasi ve askeri olarak koruma altına almışlardır. Bu durum, 'Doğu'nun ve Batı'nın Sultanı' gibi unvanlarla pekiştirilen bir dünyevi liderlik modelidir; dini liderlik hala Bağdat'taki Abbasi halifesinde kalmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Fetret Dönemi ve Sencer'in Rolü
Melikşah'ın ölümüyle başlayan taht kavgalarının Sultan Sencer tarafından bitirildiği ve 'İkinci Doğuş' döneminin başladığı doğrulanır.
Sencer'in BSD tarihindeki merkeziyetçi rolünü anlamak için.
2
Selçuklu-Abbasi İlişkilerini Değerlendir
Tuğrul Bey'den itibaren Selçukluların halifeyi Şii baskısına karşı koruduğu ancak dini makama dokunmadığı, 'siyasal himaye' politikasını sürdürdüğü saptanır.
Halifelik makamının statüsüyle ilgili yaygın hatayı düzeltmek için.
3
Yıkılış Nedenlerini İncele
Katvan Savaşı mağlubiyeti ve Oğuz İsyanı'nın devletin fiili varlığına son veren temel etkenler olduğu görülür.
Sencer döneminin sonundaki siyasi tabloyu netleştirmek için.

Key Concept

Selçuklu-Abbasi İlişkileri ve Sultan Sencer Dönemi Siyasi Gelişmeleri

Hints

1
Türk tarihinde halifelik makamının bir Türk devletine geçişi çok daha sonraki yüzyıllarda gerçekleşmiştir.
2
Sultan Sencer'in 'Sultan-ı Azam' unvanı onun siyasi ve askeri üstünlüğünü simgeler, dini bir makamı temsil etmez.
3
Selçuklu sultanları, halifeden 'menşur' alarak meşruiyet sağlarlar; bu durum halifelik makamının bağımsız varlığını koruduğunu gösterir.

Practice More

Büyük Selçuklu Devleti'nin parçalanmasıyla kurulan şubeler (Irak, Suriye, Kirman) ile atabeylikleri karşılaştıran bir tablo hazırlayarak merkezi otoritenin dağılma sürecini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question