Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Sanayi

Türkiye'de bazı sanayi merkezleri, birden fazla kuruluş faktörünün (ham madde, ulaşım, pazar) farklı sanayi kolları üzerinde eş zamanlı etkili olduğu karma bir yapı sergiler. Bir sanayi merkezinde;

* Hinterlandın genişliği ve liman olanakları nedeniyle ham maddesi şehir dışından (Artvin-Murgul) gelen bir metalürji (bakır) tesisi,
* Yakın çevresindeki alüvyal ovaların sağladığı tarımsal potansiyele bağlı olarak gelişen ham madde endeksli bir tütün/sigara tesisi,
* Ham maddesinin (fosfat) büyük oranda ithal edilmesi nedeniyle liman ve ulaşım avantajına bağlı olarak kurulan bir gübre (kimya) tesisi,

aynı anda faaliyet göstermektedir. Bu özelliklerin tamamını bünyesinde barındıran sanayi merkezi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    İzmir
  2. SamsunAnswer
  3. C
    İskenderun
  4. D
    Mersin
  5. E
    Bandırma

Answer

Samsun şehri; metalürji (bakır), tarıma dayalı sanayi (tütün) ve kimya sanayisini (gübre) farklı kuruluş faktörleriyle birleştiren merkezdir.
Samsun merkezinde bulunan Karadeniz Bakır İşletmeleri, ham maddesini dışarıdan (Artvin) alarak ulaşım faktörüyle faaliyet gösterirken; aynı merkezdeki sigara sanayisi çevredeki tütün üretimine (ham maddeye yakınlık) dayanır. Ayrıca Toros Gübre gibi tesisler ithal girdi ihtiyacı nedeniyle liman avantajını kullanmaktadır. Bu üç farklı dinamiğin birleştiği tek merkez Samsun'dur.

Step-by-Step Solution

1
Metalürji faktörünü analiz etme
Samsun'daki bakır işletmelerinin ham maddesi Artvin-Murgul'dan gelmektedir; kuruluş yeri 'ulaşım/liman' faktörüyle açıklanır.
Murgul'da ham madde olmasına rağmen liman kapasitesi ve hinterland genişliği nedeniyle işleme tesisi Samsun'da kurulmuştur.
2
Tarıma dayalı sanayiyi değerlendirme
Bafra ve Çarşamba ovaları tütün üretimi için elverişlidir, bu durum sigara fabrikasının 'ham maddeye yakınlık' ilkesiyle kurulmasını sağlamıştır.
Bölgenin ekolojik koşulları sanayi için gerekli girdiyi doğrudan sağlamaktadır.
3
Kimya/Gübre sanayisini inceleme
Gübre sanayisinde kullanılan fosfatın çoğu ithal edildiği için fabrikalar liman şehirlerinde toplanmıştır.
Ulaşım maliyetlerini minimize etmek amacıyla ham maddenin ülkeye giriş yaptığı noktalar tercih edilir.
4
Tüm faktörleri sentezleme
Bakır (Ulaşım) + Tütün (Ham Madde) + Gübre (Ulaşım) kombinasyonu Samsun'da birleşir.
Şehir, Karadeniz Bölgesi'nin en geniş hinterlandına ve ulaşım çeşitliliğine sahip olması nedeniyle bu karma yapıyı barındırır.

Key Concept

Sanayi Kuruluş Yerini Etkileyen Faktörlerin Karma Etkisi

Hints

1
Karadeniz Bölgesi'nin sanayisi en gelişmiş olan ve en geniş hinterlandına sahip liman şehrini düşünün.
2
Bakırın çıkarıldığı yer olan Artvin-Murgul'dan Samsun'a taşınarak işlendiğini ve bunun temel sebebinin 'ulaşım' olduğunu hatırlayın.
3
Bafra ve Çarşamba gibi iki büyük delta ovasına sahip olan ve tütün üretiminde söz sahibi olan merkeze odaklanın.

Practice More

Farklı sanayi kollarının kuruluş faktörlerini (Maden, Tarım, Enerji) bir tablo yaparak Karadeniz ve Ege bölgeleri için karşılaştırın.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question