Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Jeolojik süreçler boyunca Tetis Denizi adı verilen büyük bir tortullanma havzasının içinde yer alan Türkiye arazisi, özellikle Mezozoik (II.II. Jeolojik Zaman) boyunca kalın sediment tabakalarıyla kaplanmıştır. Bu tortul tabakaların III.III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) levha hareketleriyle yan basınçlara uğrayarak kıvrılması sonucunda meydana gelen temel yer şekilleri aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kuzey Anadolu Dağları ve ToroslarAnswer
  2. B
    Zonguldak ve çevresindeki taş kömürü yatakları
  3. C
    Batı Anadolu'daki horst ve graben sistemleri
  4. D
    Karadeniz ve Ege Denizi'nin çanaklaşan havzaları
  5. E
    Yıldız Dağları ve Menderes Masif arazileri

Answer

Türkiye'nin ana dağ kuşakları olan Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar, Tetis Denizi tortullarının Alp Orojenezi ile kıvrılması sonucu oluşmuştur.
Türkiye arazisinin büyük bir bölümü Mezozoik boyunca Tetis Denizi altındaydı. Bu dönemde biriken kalın tortul tabakalar, Üçüncü Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) kuzeyden Avrasya ve güneyden Afrika-Arabistan levhalarının birbirine yaklaşmasıyla sıkışmıştır. Bu sıkışma sonucunda deniz tabanındaki esnek tortullar kıvrılarak yükselmiş, Kuzey Anadolu Dağları ve Toros Dağları'nı oluşturmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Jeolojik zaman ve olay eşleştirmesi yapılması
Mezozoik (II.II. Zaman) durgun bir hazırlık dönemidir ve Tetis Denizi'nde yoğun bir tortullanma gerçekleşmiştir.
Soruda verilen 'kalın sediment tabakaları' ifadesi bu süreci tanımlar.
2
Orojenez (dağ oluşumu) tipinin belirlenmesi
III. Zaman'da levha hareketlerinin sıkıştırmasıyla bu tortullar Alp-Himalaya sistemi dahilinde kıvrılmıştır.
Türkiye'nin kuzey ve güneyindeki sıradağlar bu kıvrım sisteminin parçasıdır.

Key Concept

Alp-Himalaya Orojenezi ve Tetis Denizi Tortullanması

Hints

1
Tetis Denizi'nin Türkiye jeolojisindeki en büyük mirası sıradağlarımızdır.
2
Alp-Himalaya kıvrım kuşağı, Türkiye'nin kuzey ve güney sınırları boyunca uzanan yapıları kapsar.

Practice More

Türkiye'deki masif arazilerin dağılımı ve bunların deprem riski ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question