Türkiye'nin coğrafi özellikleri üzerinde hem mutlak (matematik) hem de göreceli (özel) konumun etkileri görülmektedir. Bu iki kavramın ayırt edilmesi, coğrafi olayların neden-sonuç ilişkisini anlamak açısından büyük önem taşımaktadır.
Buna göre;
I. Batıdan doğuya doğru gidildikçe tarım ürünlerinin olgunlaşma süresinin uzaması,
II. Akdeniz kıyılarında sıcaklık ortalamalarının Marmara kıyılarına göre daha yüksek olması,
III. Kuzey Anadolu Dağları'nın kuzey yamaçlarının güney yamaçlarına göre daha fazla yağış alması,
IV. Haziran tarihinde kuzeye doğru gidildikçe gündüz süresinin uzaması
durumlarından hangileri Türkiye'nin göreceli (özel) konumu ile doğrudan ilişkilidir?
- AI ve II
- I ve IIIAnswer
- CII ve III
- DII ve IV
- EIII ve IV
Answer
Batıdan doğuya yükselti artışına bağlı sıcaklık değişimi ve dağların denize göre konumundan kaynaklanan yağış farkı (I ve III) özel konumu ifade eder.
Doğru seçenek olan 'I ve III' numaralı öncüller yükselti ve yer şekilleri/denizellik etkilerini içerir. Türkiye'de batıdan doğuya doğru yükselti ortalaması arttığı için sıcaklıklar düşer ve ürünler daha geç olgunlaşır; bu özel konumdur. Benzer şekilde dağların denize bakan yamaçlarının daha fazla yağış alması da yer şekilleri ve denizellik ile yani özel konumla ilgilidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Özel konum; bir yerin denizlere, kıtalara, komşu ülkelere, yer şekillerine ve yükseltiye göre konumudur.
Hints
1
Bir özelliğin özel konum olup olmadığını anlamak için 'Bu durum enlem veya boylamla açıklanabilir mi?' diye sorun.
2
Türkiye'de doğu-batı doğrultusundaki sıcaklık değişimleri genellikle yükselti ile, kuzey-güney yönlü değişimler ise enlem ile ilgilidir.
3
Dağların uzanış biçimi, yükselti ve denize göre konum gibi unsurların hepsi özel konum başlığı altında incelenir.
Practice More
Türkiye'nin matematik konum sonuçlarını (orta kuşak, yengeç dönencesi dışı vb.) tekrar ederek özel konumla farklarını pekiştirin.
Estimated Time:1m 30s