Question

Difficulty: MediumBâb-ı Âli Baskını

Osmanlı Devleti'nde I.I. Balkan Savaşı sırasında yaşanan askeri başarısızlıklar ve Edirne'nin elden çıkacağı endişesi, ordu içindeki bir grubun siyasi otoriteye müdahale etmesine zemin hazırlamıştır. 2323 Ocak 19131913 tarihinde Enver Bey ve beraberindeki subayların hükümet merkezini basarak Sadrazam Kamil Paşa’yı silah zoruyla istifaya zorladığı Bâb-ı Âli Baskını'nın Türk siyasi tarihindeki temel önemi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Modern anlamda askeri güç kullanılarak gerçekleştirilen ilk hükümet darbesi olmasıAnswer
  2. B
    Osmanlı hanedanının yönetimdeki mutlak otoritesine tamamen son verilmesi
  3. C
    Anayasal düzenden (Meşrutiyet) mutlak monarşiye geri dönülmesini sağlaması
  4. D
    Osmanlı Devleti'nde çok partili siyasi hayata ilk kez geçişin sağlanması
  5. E
    Padişahın yürütme yetkisinin ilk kez anayasal bir belge ile sınırlandırılması

Answer

Bâb-ı Âli Baskını'nın temel önemi, Türk siyasi tarihinde askeri güç kullanılarak mevcut hükümetin zorla düşürüldüğü ilk 'hükümet darbesi' olmasıdır.
Bâb-ı Âli Baskını, Osmanlı/Türk siyasi tarihinde ordunun sivil hükümete doğrudan müdahale ederek kabineyi silah zoruyla değiştirdiği ilk 'modern' hükümet darbesi örneğidir. Bu olayda rejim veya padişah değişmemiş, yalnızca yürütme organının başındaki isimler değiştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Olayın kapsamını belirleme
Müdahalenin doğrudan hükümete (Kamil Paşa kabinesine) yönelik olduğu saptandı.
Baskın sırasında padişah tahttan indirilmemiş, sadece hükümet merkezi basılmıştır.
2
Siyasi terminoloji ile eşleştirme
Olayın bir 'rejim değişikliği' değil, 'hükümet darbesi' olduğu anlaşıldı.
Osmanlı siyasi tarihinde askerin sivil idareyi zorla devirdiği ilk örnektir.
3
Tarihsel kronoloji ve önem analizi
İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin yönetimde tek söz sahibi olduğu dönemi başlatan olay olduğu görüldü.
Kamil Paşa yerine Mahmut Şevket Paşa'nın getirilmesiyle cemiyetin tam hakimiyeti başlamıştır.

Key Concept

Bâb-ı Âli Baskını'nın 'hükümet darbesi' niteliği

Hints

1
Bu baskında padişahın değişip değişmediğine dikkat edin.
2
Olayın rejim değişikliği mi yoksa sadece hükümet değişikliği mi olduğunu sorgulayın.
3
Modern Türk tarihinde ordunun sivil siyasete silahlı müdahalesinin (darbe) ilk örneği kabul edilen olayı hatırlayın.

Practice More

Bâb-ı Âli Baskını sonrasında İttihat ve Terakki'nin yönetimde kurduğu tek parti egemenliğini (Triumvirlik dönemi) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question