Question

Difficulty: HardDevletçilik

Türkiye’de 19301930’lu yıllarda uygulamaya konulan devletçilik modeli; Batılı anlamdaki liberalizmden toplumsal yararı öncelemesiyle, Sovyet tipi kolektivizmden ise bireysel hürriyeti ve mülkiyeti korumasıyla ayrışmaktadır. Atatürk’e göre bu sistem, "Türkiye’nin ihtiyaçlarından doğmuş, Türkiye’ye has bir sistem"dir.

Buna göre, Türk devletçilik modelinin bu özgün yapısı ve felsefi temelleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu ilkenin uygulama amaçları arasında yer almaz?

  1. A
    Stratejik sektörlerde devletin bizzat girişimci rolü üstlenerek ekonomik dışa bağımlılığı asgariye indirmek
  2. B
    Özel teşebbüsün şahsi ekonomik faaliyetlerini denetleyerek toplumsal menfaatlerle uyumlu hale getirmek
  3. Üretim araçlarının mülkiyetini tamamen devlete devrederek mülkiyet hakkını ve sınıf farklarını yasal olarak ortadan kaldırmakAnswer
  4. D
    Yatırımları toplumsal fayda odaklı planlayarak bölgeler arası gelişmişlik farklarını asgariye indirmek
  5. E
    Sosyal devlet anlayışına uygun olarak eğitim, sağlık ve kültür gibi temel kamu hizmetlerinin sunumunu devlet eliyle yürütmek

Answer

Üretim araçlarının mülkiyetini tamamen devlete devrederek mülkiyet hakkını ortadan kaldırmak Türk devletçilik anlayışı ile bağdaşmaz.
Atatürk'ün devletçilik anlayışı, özel mülkiyeti ve bireysel girişim hürriyetini sistemin temel bir parçası olarak kabul eder. Devletin ekonomiye müdahalesi, özel teşebbüsün gücünün yetmediği stratejik alanlarda kalkınmayı hızlandırmak ve toplumsal refahı korumak içindir. Üretim araçlarının mülkiyetini tamamen kamuya devrederek özel mülkiyeti ve sınıf farklarını ortadan kaldırmayı hedefleyen yaklaşım ise kolektivist (komünist/sosyalist) sistemlere aittir ve Türk devletçilik modelinin özgün yapısıyla taban tabana zıttır.

Step-by-Step Solution

1
Türk devletçilik modelinin doktriner yapısını analiz etme
Modelin ne liberalizm (tam serbestlik) ne de kolektivizm (tam devletleşme) olduğu, her iki sistemin de Türkiye'ye uygun yönlerini alan 'karma' bir yapı olduğu görülür.
Atatürk ilkelerinin pragmatik ve milli karakterini anlamak için bu ayrım gereklidir.
2
Bireysel haklar ve mülkiyet ilişkisini değerlendirme
Türk devletçiliğinin özel mülkiyeti ve bireysel girişim hürriyetini esas aldığı, devletin sadece 'yetersiz kalınan' veya 'kamu yararı gerektiren' durumlarda devreye girdiği saptanır.
Bu adım, Türk modelini sosyalist sistemlerden ayıran en keskin sınırı belirler.
3
Seçenekleri bu felsefi temel üzerinden eleme
Üretim araçlarının mülkiyetinin tamamen kamuya geçmesi ve bireysel mülkiyetin yok edilmesi ifadesinin Atatürk'ün "şahsi faaliyetleri esas tutmak" prensibiyle doğrudan çeliştiği sonucuna varılır.
Hatalı olan seçeneğin hangi ideolojik kökene ait olduğunu saptayarak doğru sonuca ulaşılır.

Key Concept

Türk Devletçiliğinin Karma Ekonomi ve Pragmatik Yapısı
Estimated Time:1m 30s
Rate this question