Gazneli Devleti, kuruluş coğrafyası ve genişleme siyaseti gereği bünyesinde Türk, Fars, Hint ve Afgan gibi pek çok farklı unsuru barındıran kozmopolit bir yapıya sahipti. Bu durum, devletin Karahanlılar gibi 'milli' bir karakterden ziyade 'imparatorluk' özelliği kazanmasına yol açmıştır. Gaznelilerin bu çok uluslu yapısının, Büyük Selçuklular ile yapılan Dandanakan Savaşı sonrasındaki sürece etkisi düşünüldüğünde, merkezi otoritenin hızla çözülmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Farklı etnik gruplardan oluşan orduda ve halkta, sarsılan merkezi otoriteye karşı ortak bir aidiyet duygusunun (asabiyye) zayıf olmasıAnswer
- BHindistan'dan toplanan vergilerin savaş masraflarını karşılayamaması sonucu halkın ekonomik isyan başlatması
- CGazneli Mahmut'un ardından gelen hükümdarların Abbasi Halifesinden 'Sultan' unvanını alma yetkisini kaybetmesi
- DÜlke topraklarının eski Türk geleneğine göre hanedan üyeleri arasında paylaştırılması
- EHindistan seferleri sırasında ordunun ağır silahlar ve filler nedeniyle hareket kabiliyetini tamamen yitirmiş olması
Answer
Gaznelilerin çok uluslu (kozmopolit) yapısı, merkezi otorite zayıfladığında ortak bir milli bilinç veya asabiyye duygusu olmadığı için devletin hızla parçalanmasına neden olmuştur.
Gazneliler, Karahanlılar gibi halkı ve ordusu tamamen Türklerden oluşan bir devlet değildi. İmparatorluk yapısı gereği orduda Hintliler, Deylemliler, Araplar ve Gulamlar bulunuyordu. Dandanakan Savaşı gibi büyük bir kriz anında, bu grupları devlete bağlayan 'milli bir bağ' olmadığı için merkezi otoritenin sarsılması doğrudan sadakat kaybına ve hızlı bir çözülmeye yol açmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Heterojen Devlet Yapısı ve Siyasi İstikrar İlişkisi
Hints
1
Gazneliler ve Karahanlılar arasındaki en temel demografik farkı düşünün.
2
Ordusunda Hintlilerin ve Gulamların bulunduğu bir devlette, hükümdar savaşı kaybettiğinde askerlerin tutumu ne olabilir?
3
İbn Haldun'un 'asabiyye' (toplumsal dayanışma bağı) kavramı, milli birliği olan devletlerin krizlere daha dirençli olduğunu savunur.
Practice More
Karahanlılar ve Gaznelilerin ordu yapılarını karşılaştıran bir tabloyu inceleyerek 'Gulam' sisteminin bu iki devletteki uygulama farklarına bakın.
Estimated Time:2m 0s