Examkin

Question

Difficulty: MediumTaşra Teşkilatı

Osmanlı Devleti’nde klasik dönem taşra teşkilatı; idari birimlerin hiyerarşisi, görevlilerin yetki alanları ve eyaletlerin mali yapısına (salyaneli/salyanesiz) göre düzenlenen sistemli bir yapıya sahiptir. Bu yapı sayesinde merkezi otorite en uzak birimlere kadar ulaştırılmaya çalışılmıştır.

Buna göre, Osmanlı taşra idaresi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Salyaneli (yıllıklı) eyaletlerde dirlik sistemi uygulanarak bu bölgelerden elde edilen gelirlerle "cebelü" adı verilen atlı askerler yetiştirilmiştir.
  2. B
    Klasik dönem taşra teşkilatının hiyerarşik sıralaması büyükten küçüğe doğru; Eyalet - Kaza - Sancak - Köy şeklinde yapılandırılmıştır.
  3. C
    Eyaletlerin başında bulunan beylerbeyi ile sancakların başındaki sancakbeyi, "kalemiye" sınıfının temsilcileri olarak mali kayıtları tutmakla görevlidirler.
  4. Osmanlı taşra teşkilatında kaza biriminin başında bulunan kadı; hem yargı yetkisini kullanarak davalara bakar hem de kazanın en üst düzey mülki idarecisi olarak görev yapar.Answer
  5. E
    Köy ve kaza birimlerinde asayişi sağlayan subaşılar, doğrudan Divan-ı Hümayun üyesi olan Kazasker tarafından atanarak merkeze karşı sorumlu tutulmuşlardır.

Answer

Osmanlı taşra teşkilatında kaza biriminin yöneticisi olan kadının hem yargı hem de mülki idare yetkisine sahip olması doğrudur.
Osmanlı idari sisteminde kaza, diğer birimlerden farklı olarak doğrudan bir 'yargıç' olan kadı tarafından yönetilir. Kadı, kaza merkezinde hem hukuki uyuşmazlıkları çözer hem de merkezi hükümetin emirlerini halka ulaştıran mülki amir sıfatıyla hareket eder. Bu durum, taşrada adalet ve idarenin iç içe geçtiği özgün bir örnektir.

Step-by-Step Solution

1
Taşra birimlerini ve yöneticilerini hatırla.
Eyalet-Beylerbeyi, Sancak-Sancakbeyi, Kaza-Kadı, Köy-Kethüda hiyerarşisi mevcuttur.
İdari yapıyı analiz etmek için temel birim-yönetici eşleşmesi gereklidir.
2
Kadının kaza birimindeki özel statüsünü değerlendir.
Kadı, kaza biriminde hem adaleti sağlar hem de belediye işleri ve mülki idareden sorumlu tek yetkilidir.
Kaza biriminin diğer idari birimlerden ayrılan yönetim özelliğini tespit etmek gerekir.
3
Eyalet tiplerini ve mali yapılarını analiz et.
Salyanesiz (yıllıksız) eyaletlerde tımar, Salyaneli (yıllıklı) eyaletlerde iltizam uygulanır.
Mali yapı ile askeri sistem (tımar/cebelü) arasındaki bağı doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Taşra Teşkilatı Yönetim ve Hiyerarşi Yapısı

Hints

1
Osmanlı taşra hiyerarşisinde 'Sancak' ve 'Kaza' arasındaki büyüklük ilişkisini düşünün.
2
Eyaletlerin mali yapısına bakarken; hangi eyalette 'tımar' hangisinde 'nakit para (iltizam)' uygulandığını hatırlayın.
3
Kaza biriminin başında hem hakimlik hem de yöneticilik yapan görevliyi odak noktanıza alın.

Practice More

Osmanlı'da 'İlmiye', 'Seyfiye' ve 'Kalemiye' sınıflarının taşra ve merkezdeki görev dağılımlarını karşılaştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Birim-Yönetici-Sınıf tablosu oluşturarak seçenekleri eleme yöntemiyle doğruya ulaşılabilir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Taşra Teşkilatı

More questions from this topic