Elektrik enerjisi üretiminde kullanılan kaynakların yenilenme kapasiteleri, dışa bağımlılık oranları ve toplam üretimdeki payları, Türkiye'nin enerji stratejilerini doğrudan şekillendirmektedir. Bu kapsamda Türkiye'nin enerji altyapısında kritik rol oynayan üç stratejik enerji üretim tesisi şunlardır:
• Kırklareli - Hamitabat Santrali
• Manisa - Soma Santrali
• Denizli - Sarayköy Santrali
Bu santrallerin kullandığı enerji kaynakları, yenilenebilirlik durumları ve Türkiye'nin genel elektrik üretimi içindeki yapısal özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- Sarayköy santrali fay hatlarına bağlı olarak açığa çıkan yenilenebilir jeotermal kaynağı kullanırken; Soma (linyit) ve Hamitabat (doğalgaz) santralleri yenilenemez kaynakları tüketmektedir ve doğalgazın Türkiye elektrik üretimindeki payı yüksek olmasına rağmen enerjide dışa bağımlılığı artıran temel unsurdur.Answer
- BTürkiye'de elektrik üretiminde yerli kaynakların payını artırmak amacıyla, Soma ve Sarayköy gibi santrallerde rezerv bakımından zengin olduğumuz krom, bakır ve bor mineralleri ana yakıt olarak kullanılmakta olup, bu yer altı kaynakları elektrik üretiminde doğalgazın yerini tamamen almıştır.
- CSoma santrali 1. Jeolojik Zaman'da oluşmuş yüksek kalorili ve yenilenebilir bir kaynak olan taş kömürünü kullanırken, Hamitabat santrali 3. Jeolojik Zaman'dan kalma yerli linyit yatakları üzerinde tam kapasiteyle faaliyet göstermektedir.
- DToplam elektrik üretiminde en büyük paya sahip olan yenilenebilir jeotermal enerji, Marmara Bölgesi'ndeki Hamitabat santralinde işlenirken; linyit rezervleri sadece Akdeniz Bölgesi'ndeki Sarayköy santralinde elektrik enerjisine dönüştürülmektedir.
- ESarayköy ve Hamitabat santralleri, Türkiye'nin kalkerli yapısına sıkı sıkıya bağlı olarak sadece karstik arazilerde biriken sızıntı yer altı sularını kullanan ve iklim koşullarından doğrudan etkilenen başlıca hidroelektrik tesisleridir.
Answer
Sarayköy santralinin yenilenebilir jeotermal enerjiyi, Soma'nın linyiti ve Hamitabat'ın doğalgazı kullandığını; ayrıca doğalgazın elektrik üretiminde yüksek paya sahip olup dışa bağımlılık yarattığını belirten ifadedir.
Verilen tesisler Türkiye'nin en karakteristik santralleridir. Denizli-Sarayköy, kırıklı (faylı) yapıya bağlı olarak yeryüzüne çıkan jeotermal buharı kullanarak elektrik üretir ve bu kaynak yenilenebilirdir. Manisa-Soma Türkiye'nin en önemli linyit (yerli fosil yakıt, yenilenemez) yataklarından birinde kuruludur. Kırklareli-Hamitabat ise doğalgaz (ithal, yenilenemez) kullanır. Doğalgaz, Türkiye'nin elektrik üretiminde uzun yıllardır baz yükü çeken ve en yüksek paylardan birine sahip olan, ancak ithal edildiği için dış ticaret açığını en çok büyüten enerji kaynağıdır. Doğru ifade tüm bu kavramları (tesis-kaynak eşleşmesi, yenilenebilirlik durumu ve makroekonomik pay) eksiksiz ve hatasız şekilde bir araya getirmektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'de Enerji Kaynaklarının Tesis, Tür ve Üretim Payı Analizi
Hints
1
Öncelikle her bir santralin hangi kaynağı kullandığını hatırlayın. Kırklareli Hamitabat denilince akla hangi fosil yakıt gelir?
2
Denizli-Sarayköy, fay hatlarının yoğun olduğu bir bölgede yer alır ve yer altından çıkan sıcak sularla enerji üretir. Bu kaynaktürünün yenilenebilir olup olmadığını düşünün.
3
Bor, mermer ve krom gibi zenginliklerimiz maden statüsündedir; termik santrallerde yakılarak elektrik üretilmezler. Dışa bağımlılığımızı asıl artıran temel enerji kaynağının doğalgaz olduğunu unutmayın.
Practice More
Türkiye'deki hidroelektrik santrallerinin (HES) coğrafi dağılışı ile yükselti ve engebe (özel konum) ilişkisini inceleyen sorular çözerek enerji coğrafyası bilgilerinizi pekiştirin.
Alternative Method
Soruyu eleme yöntemiyle çözebilirsiniz: Doğalgazın yenilenebilir olmadığını ve bor mineralinin bir yakıt olmadığını bildiğiniz anda, çeldiricilerin büyük çoğunluğunu eleyerek doğrudan doğru eşleştirmeye ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s