Türk-İslam devletlerinde bilimsel ve kültürel hayatın gelişimi; devletin mali desteği, vakıf sistemi ve hükümdarların bilim insanlarını himaye etmesiyle ivme kazanmıştır. Bu dönemde Bağdat, Semerkant, Buhara ve Gazne gibi şehirler, hem külliye ve medrese gibi mimari eserlerle donatılmış hem de dünyanın önde gelen bilim merkezleri haline gelmiştir.
Buna göre, Türk-İslam medeniyetindeki bilimsel çalışmalar, kurumlar ve temsilciler ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi tarihsel bir gerçeklik ile bağdaşmamaktadır?
- AFarabi, 'İhsa’ü-l Ulûm' adlı eserinde bilimleri ilk kez sistemli bir şekilde tasnif ederek Avrupa’da 'Al-Pharabius' adıyla tanınmış ve 'Muallim-i Sani' unvanını almıştır.
- Bİbn-i Sina’nın tıp alanındaki otoritesini temsil eden 'El-Kanun fi’t-Tıbb' eseri, Latinceye çevrilerek Avrupa üniversitelerinde yüzyıllarca temel ders kitabı olarak okutulmuştur.
- CGazali, Nizamiye Medreseleri'nde başmüderrislik görevini yürütürken felsefi akımları eleştirdiği 'Tehâfütü'l-Felâsife' adlı eseriyle İslam dünyasındaki düşünce yapısında derin izler bırakmıştır.
- DBiruni; astronomi, matematik ve coğrafya alanındaki çalışmalarıyla Gazneli Mahmut’un takdirini kazanmış, Dünyanın çapını hesapladığı verileri 'El-Kanunü’l-Mes’udi' eserinde toplamıştır.
- Türk-İslam dünyasında külliye bünyesinde yer alan bimaristan ve imarethaneler sosyal devletin merkezi olmuş; tıp tarihinde 'Hekimlerin Prensi' olarak bilinen Akşemsettin, bu kurumlarda modern mikrobiyolojinin temellerini atarak 'El-Kanun fi’t-Tıbb' eserini geliştirmiştir.Answer
Answer
Türk-İslam dünyasında 'Hekimlerin Prensi' unvanı Akşemsettin'e değil, İbn-i Sina'ya aittir; ayrıca Akşemsettin Osmanlı Devleti döneminde yaşamış bir bilgindir.
Doğru yanıt olan seçenek, üç temel hata içermektedir: Birincisi, 'Hekimlerin Prensi' unvanı İbn-i Sina'ya aittir. İkincisi, 'El-Kanun fi’t-Tıbb' eseri de İbn-i Sina'nın eseridir. Üçüncüsü, Akşemsettin Büyük Selçuklu veya Gazneli gibi Türk-İslam devletleri döneminde değil, Osmanlı Devleti döneminde ( yüzyıl) yaşamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türk-İslam Bilim İnsanları ve Eser-Unvan Eşleşmesi
Hints
1
Bilim insanlarının sadece çalışmalarına değil, hangi yüzyılda ve hangi devletin hizmetinde olduklarına dikkat edin.
2
'Hekimlerin Prensi' unvanı, Latince ismi 'Avicenna' olan ve tıp kanunu yazan bir bilgine aittir.
3
Akşemsettin Fatih Sultan Mehmet'in hocasıdır; Nizamiye veya Gazne sarayında bulunmamıştır.
Practice More
İbn-i Sina ve Farabi'nin Avrupa bilim tarihindeki Latince karşılıklarını ve hangi alanlarda öncü olduklarını tekrar edin.
Alternative Method
Bilim insanlarını 'Erken Türk-İslam (Farabi, Biruni, Sina)' ve 'Klasik Osmanlı (Akşemsettin, Ali Kuşçu)' olarak iki gruba ayırarak kronolojik tutarsızlığı hızla görebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s