Question

Difficulty: MediumBâb-ı Âli Baskını

Osmanlı Devleti'nde I.I. Balkan Savaşı’ndaki başarısızlıklar sürerken askeri bir müdahale ile kabine değişikliği yaşanmış; Kâmil Paşa yerine Mahmud Şevket Paşa hükûmeti göreve başlamıştır. Bu müdahale sonucunda İttihat ve Terakki Cemiyeti, devlet yönetiminde rakipsiz bir güç haline gelmiştir. Türk siyasi tarihi açısından bu gelişmenin en temel niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Türk tarihindeki ilk hükûmet darbesi olarak kabul edilmesiAnswer
  2. B
    Osmanlı Devleti'nde rejim değişikliğini amaçlayan ilk büyük halk hareketi olması
  3. C
    İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin ilk kez yasal bir parti kimliğiyle örgütlenmesi
  4. D
    I.I. Balkan Savaşı'nın Osmanlı Devleti lehine sonuçlanmasını sağlayan askeri bir başarı olması
  5. E
    Londra Konferansı'nda alınan kararlara karşı gerçekleştirilen ilk toplumsal devrim olması

Answer

Türk siyasi tarihindeki ilk hükûmet darbesi olarak kabul edilmesi
Bâb-ı Âli Baskını, ne padişahı ne de mevcut meşrutiyet rejimini hedef almıştır; amacı sadece yürütme gücünü elinde bulunduran Kâmil Paşa hükûmetini devirip yerine İttihat ve Terakki yanlısı bir kabine kurmaktır. Bu özelliğiyle modern Türk siyasi literatüründe ilk 'hükûmet darbesi' olarak tanımlanır.

Step-by-Step Solution

1
Olayın kapsamını belirleme
Olayın bir rejim değişikliği (meşrutiyetin kaldırılması gibi) veya padişah değişikliği içermediği saptanır.
Bâb-ı Âli Baskını sadece hükûmet (yürütme organı) değişikliğini hedeflemiştir.
2
Hükûmet değişikliğinin yöntemini analiz etme
Seçim veya anayasal süreçlerle değil, askeri baskı ve zor kullanılarak yapıldığı görülür.
Sadrazam Kâmil Paşa silah zoruyla istifa ettirilmiştir.
3
Tarihsel nitelendirmeyi yapma
Hükûmetin dışarıdan müdahale ile değiştirilmesi 'hükûmet darbesi' (coup d'état) kavramıyla örtüşür.
Bu olay Türk tarihinde bu tanıma uyan ilk örnektir.

Key Concept

Bâb-ı Âli Baskını'nın Türk siyasi tarihindeki 'ilk hükûmet darbesi' olma özelliği.
Estimated Time:50s
Rate this question