Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Platoları

Türkiye'nin platoları oluşum süreçlerine göre farklı sınıflara ayrılmaktadır. İç Anadolu Bölgesi'ndeki platoların büyük bir kısmı 'tabaka düzlüğü' (yatay duruşlu) karakterindeyken, bölgenin güneyinde yer alan bir plato; kalkerli yapısı, yer altı sularının etkisiyle oluşan lapyaları ve büyük çöküntü kuyularıyla Akdeniz Bölgesi'ndeki Teke ve Taşeli platolarıyla litolojik benzerlik göstermektedir. Bu durum, platonun yüzey suları bakımından fakir kalmasına ve tarımsal verimliliğin kısıtlanmasına yol açmıştır.

Bu özelliklere sahip olan ve adını bölgedeki özgün jeolojik çöküntülerden alan plato aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Cihanbeyli Platosu
  2. B
    Haymana Platosu
  3. Obruk PlatosuAnswer
  4. D
    Uzunyayla Platosu
  5. E
    Bozok Platosu

Answer

İç Anadolu'nun güneyinde yer alan ve karstik yapısı nedeniyle yüzey suyu fakirliği çeken Obruk Platosu
Obruk Platosu, Konya Havzası'nın güneyinde yer alır. Türkiye'de karstik platolar denilince akla ilk olarak Akdeniz'deki Teke ve Taşeli gelse de, Obruk Platosu da kireç taşı (kalker) yapısı nedeniyle bu sınıfa dahil edilir. Yer altı sularının karbonatlı kayaçları eritmesiyle oluşan devasa çukurluklar (obruklar), bu platonun karakteristik özelliğidir. Yüzey suları yer altına sızdığı için tarımda su sorunu yaşanır.

Step-by-Step Solution

1
Bölgesel Litolojiyi Analiz Etme
İç Anadolu'daki platoların çoğunun tabaka düzlüğü (neojen göl tortulları) olduğu belirlendi.
Soruda verilen 'istisna' durumu saptamak için bölgenin genel yapısını bilmek gerekir.
2
Litolojik Benzerliği Kurma
Güney İç Anadolu'daki kalkerli (kireç taşlı) yapının Akdeniz'deki Teke ve Taşeli ile aynı özellikleri taşıdığı saptandı.
Karstik şekillerin (obruk, lapya) varlığı litojik yapının bir sonucudur.
3
Morfolojik Terim ile Eşleştirme
Adını çöküntü kuyularından alan platonun Obruk Platosu olduğu sonucuna varıldı.
'Obruk' terimi hem bir yer şekli hem de bir plato adıdır.

Key Concept

İç Anadolu'daki Karstik Plato İstisnası (Obruk Platosu)

Hints

1
İç Anadolu'da yer almasına rağmen yer altı mağaralarının tavanlarının çökmesiyle oluşan çukurları düşünün.
2
Bu platonun ismi, aynı zamanda karstik bir yer şeklinin de adıdır.
3
Konya'nın Karapınar çevresindeki devasa doğal kuyu benzeri çöküntüleri hatırlayın.

Practice More

Karstik platoların neden nüfuslanma bakımından fakir olduğunu (yüzey suyu eksikliği) tekrar ediniz.

Alternative Method

Platoları 'oluşumuna göre' gruplandırarak (Karstik: Teke, Taşeli, Obruk) eleme yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question