Question

Difficulty: HardCümlede Anlam İlişkileri

Türkçede bazı cümleler eylemin hangi gerekçeyle yapıldığını (neden-sonuç) bildirirken bazıları eylemin hangi hedefi gerçekleştirmeye yönelik olduğunu (amaç-sonuç) belirtir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı bir amaca bağlı olarak gerçekleşmiştir?

  1. A
    Küresel piyasalardaki dalgalanmalar dolayısıyla enerji fiyatlarında yaşanan artış, üretim sektöründeki girdi maliyetlerini doğrudan etkiledi.
  2. Kamu kaynaklarının kullanımında tam şeffaflığı tesis etmek üzere hayata geçirilen veri takip sistemi, tüm harcama kalemlerini denetlenebilir kıldı.Answer
  3. C
    Yerel yönetimlerin altyapı çalışmalarını zamanında tamamlaması halinde, kış aylarında yaşanabilecek su taşkınlarının önüne geçilebileceği vurgulandı.
  4. D
    Köy okullarındaki öğrencilere materyal desteği sağlamak amacıyla planlanan yardım kolileri, lojistik aksaklıklar sebebiyle henüz ihtiyaç sahiplerine ulaştırılamadı.
  5. E
    Arşiv belgelerinin tasnifinde kullanılan yöntemlerin eskimesi, tarihsel verilerin analiz edilmesini güçleştirerek araştırmacıları zor durumda bıraktı.

Answer

Kamu kaynaklarının kullanımında tam şeffaflığı tesis etmek üzere hayata geçirilen veri takip sistemi, tüm harcama kalemlerini denetlenebilir kıldı.
Veri takip sisteminin denetlenebilir kılması eylemi, 'şeffaflığı tesis etmek' gibi henüz tam olarak gerçekleşmemiş, gerçekleşmesi hedeflenen bir duruma (amaca) yöneliktir. '-mek üzere' kalıbı bu cümlede 'amacıyla' anlamını karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki temel yargıların (yüklemlerin) hangi gerekçeyle gerçekleştiğini sorgulayın.
Eylemin bir 'amaç' (henüz gerçekleşmemiş hedef) mı yoksa 'neden' (gerçekleşmiş gerekçe) mi bildirdiği ayrıştırılır.
Amaç-sonuç ilişkisinde eylem, geleceğe yönelik bir hedef doğrultusunda yapılır; neden-sonuçta ise eylem gerçekleşmiş bir sebepten doğar.
2
Seçeneklerdeki 'maksadıyla, üzere, amacıyla' gibi anahtar sözcüklerin temel yargıyla bağını kontrol edin.
İlgili ifadenin temel eylemin amacını mı yoksa bir ismin sıfatını mı oluşturduğu belirlenir.
Çeldirici seçeneklerde amaç bildiren sözcükler yan unsurlarda (sıfat öbeklerinde) kullanılarak öğrenciyi yanıltabilir.

Key Concept

Cümlede Amaç-Sonuç İlişkisi

Practice More

Cümledeki eylemin hangi amaçla yapıldığını bulmak için yükleme 'Ne amaçla?' sorusunu sorun; eğer cevap gerçek bir hedefi bildiriyorsa amaç-sonuçtur.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question