Question

Difficulty: HardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Ot Formasyonu

Türkiye’nin farklı bölgelerinde görülen ot formasyonlarının (bozkır ve çayır) özellikleri ile yayılış alanları üzerinde yükselti, bakı, nem ve beşerî faktörler belirleyici rol oynamaktadır. Bitki örtüsünün dikey yönde dalarışı ve bölgesel karakteristikleri dikkate alındığında, Türkiye’deki ot formasyonları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Erzurum-Kars ve Ardahan platolarında yaz yağışlarının etkisiyle yeşeren alpin çayırlar, İç Anadolu steplerine göre daha gür ve uzun boylu ot topluluklarından oluşur.
  2. B
    İç Anadolu’nun alçak kesimlerinde görülen bozkırlar, yağış azlığına bağlı olarak gelişen 'doğal step' özelliğindeyken; yüksek kesimlerde ormanların tahribiyle oluşan alanlar 'antropojen step' olarak adlandırılır.
  3. C
    Karasal iklimin hüküm sürdüğü alanlarda ilkbahar yağışlarıyla yeşerip yazın sararan çoban yastığı, sığır kuyruğu ve üzerlik otu gibi türler step formasyonunun karakteristik üyeleridir.
  4. Alpin çayırların deniz seviyesine en yakın olduğu (en düşük yükseltiden başladığı) yerler, enlem ve nemlilik şartları nedeniyle Toros Dağları'nın denize bakan yamaçlarıdır.Answer
  5. E
    Antropojen bozkır alanlarında, doğal bozkırlardan farklı olarak yer yer meşe, ahlat ve alıç gibi ağaç türlerine rastlanması, bu sahaların geçmişte ormanlarla kaplı olduğunun bir kanıtıdır.

Answer

Alpin çayırların Toroslar'da deniz seviyesine en yakın olduğu bilgisi yanlıştır; bu formasyon en düşük yükseltiden Karadeniz Dağları'nda başlar.
Türkiye'de bitki örtüsünün dikey dağılımını belirleyen en temel faktör sıcaklıktır. Ormanların yetişebildiği en üst sınır (orman üst sınırı), güneyden kuzeye doğru gidildikçe enlem etkisiyle (sıcaklığın azalmasıyla) alçalır. Bu durum, ormanların bittiği yerden başlayan alpin çayırların da kuzeyde (Karadeniz'de) daha düşük yükseltilerden itibaren görülmesine neden olur. Dolayısıyla, alpin çayırların deniz seviyesine en yakın olduğu yerler Toroslar değil, Karadeniz Dağları'dır.

Step-by-Step Solution

1
Ot formasyonlarının dikey sınırlarını belirleyen temel faktörü analiz etmek.
Alpin çayırlar, ağaç yetişme sınırının (orman üst sınırı) bittiği noktadan itibaren başlar.
Yüksek dağ çayırları, sıcaklığın ağaç gelişimine izin vermediği soğuk ve nemli kuşakta gelişir.
2
Türkiye'deki orman üst sınırının bölgesel değişimini karşılaştırmak.
Orman üst sınırı enlem ve nemlilik etkisiyle Kuzey Anadolu Dağları'nda yaklaşık 200021002000-2100 metre iken, Toroslar'da ve Doğu Anadolu'da 270028002700-2800 metreye kadar çıkar.
Enlem etkisiyle güneyde sıcaklık daha yüksek olduğu için ormanlar daha yükseğe tırmanabilir.
3
Çayırların başlangıç yükseltisini saptamak.
Orman üst sınırı Karadeniz'de daha aşağıda bittiği için alpin çayırlar da Karadeniz'de deniz seviyesine daha yakın bir yükseltiden başlar.
Çayır sınırı, orman sınırının bittiği yerden başladığı için doğrudan orman sınırına bağımlıdır.

Key Concept

Orman Üst Sınırı ve Bitki Kuşaklarının Dikey Dağılımı

Hints

1
Çayırların başladığı yükseltiyi bulmak için önce ağaçların yetişebildiği en üst sınırı düşünün.
2
Enlem etkisiyle güneyden kuzeye gidildikçe sıcaklık azaldığı için ormanlar daha düşük yükseltilerde son bulur.
3
Alpin çayırlar orman üst sınırının bittiği yerde başlar. Orman üst sınırı Karadeniz'de 20002000 m, Akdeniz'de ise 28002800 m civarındadır.

Practice More

Bozkır ve çayır alanlarının Türkiye'deki büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık dağılımıyla olan ilişkisini inceleyiniz.

Alternative Method

Bölgelerin 'orman üst sınırı' değerlerini karşılaştırarak çayırların başlangıç irtifasını dolaylı yoldan hesaplayabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question