Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Türkiye'nin jeolojik oluşum süreci ve sahip olduğu fiziki özellikler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin genç bir jeolojik yapıya sahip olduğunun bir kanıtı olarak gösterilemez?

  1. A
    Akarsuların yatak eğimlerinin fazla olması ve buna bağlı olarak derin çentik vadiler içinde akması
  2. B
    Ortalama yükseltinin fazla olması ve geniş yer tutan düzlüklerin (platoların) deniz seviyesinden çok yüksekte bulunması
  3. C
    Ülke genelinde aktif fay hatlarının bulunması, tektonik depremlerin ve sıcak su kaynaklarının yaygın olması
  4. D
    Arazinin geniş bir kesiminde III.III. Jeolojik Zaman'da oluşan linyit, petrol, bor ve tuz yataklarının bulunması
  5. Yıldız Dağları, Saruhan-Menteşe ve Kırşehir gibi bölgelerde metamorfik özellik gösteren masif kütlelerin bulunmasıAnswer

Answer

Yıldız Dağları, Menteşe ve Kırşehir gibi alanlarda masif arazilerin bulunması, Türkiye'nin genç bir yapıya sahip olduğunun değil, tam tersine I.I. Jeolojik Zaman'dan kalma yaşlı kütlelerin varlığının bir kanıtıdır.
Türkiye'nin genç bir jeolojik yapıya sahip olması, arazisinin büyük bir kısmının III.III. ve IV.IV. Jeolojik Zamanlarda şekillendiğini ifade eder. Akarsuların derin vadilerde akması, ortalama yükseltinin fazla olması, linyit yataklarının varlığı ve deprem riskinin yüksekliği bu durumun doğrudan sonuçlarıdır. Ancak Yıldız Dağları, Menteşe ve Kırşehir gibi alanlardaki masif araziler I.I. Jeolojik Zaman'da (Paleozoik) oluşmuş yaşlı ve sert kütleler olduğu için genç yapının değil, Türkiye arazisindeki yaşlı kütlelerin varlığının kanıtıdır.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'nin baskın jeolojik karakterini hatırla.
Türkiye arazisinin yaklaşık %90'ı III.III. (Tersiyer) ve IV.IV. (Kuvaterner) zamanlarda şekillenmiş genç bir yapıdadır.
Genç yapı; yüksek dağlar, engebeli arazi, derin vadiler, deprem riski ve linyit gibi madenlerle ilişkilidir.
2
Seçeneklerdeki özellikleri oluşum zamanlarına göre sınıflandır.
Derin vadiler, yüksek platolar, deprem riski ve linyit yatakları III.III. ve IV.IV. zamanın sonuçlarıdır.
Bu özellikler arazinin yakın dönemde tektonik ve epirojenik hareketlere maruz kaldığını kanıtlar.
3
Masif arazilerin tanımını ve zamanını kontrol et.
Masifler, I.I. Jeolojik Zaman'da (Paleozoik) oluşan, kıvrılma özelliğini yitirmiş sert ve yaşlı kütlelerdir.
Soruda 'genç yapı kanıtı olmayan' sorulduğu için I.I. Zaman'a ait olan masifler doğru cevaptır.

Key Concept

Türkiye'nin Jeolojik Yaşı ve Yer Şekli İlişkisi

Hints

1
Türkiye'de 'genç arazi' denilince akla en yakın iki jeolojik zaman olan III.III. ve IV.IV. zaman gelmelidir.
2
Linyit, bor ve tektonik depremler Türkiye'nin yakın dönemde şekillendiğini kanıtlayan temel unsurlardır.
3
Masif kütleler (örneğin Zonguldak'taki taş kömürü yatakları gibi) I.I. Jeolojik Zaman'a aittir ve 'yaşlı' yapıyı temsil ederler.

Practice More

Türkiye'deki başlıca masif arazilerin (Mardin, Bitlis, Kırşehir, Kastamonu, Yıldız Dağları) harita üzerindeki konumlarını inceleyerek bu alanlardaki deprem riskini araştırabilirsiniz.

Alternative Method

Soruyu çözerken seçeneklerdeki olayları zaman çizelgesine yerleştirin: I.I. Zaman (Eski/Masif/Taşkömürü) vs. III./IV.III./IV. Zaman (Genç/Linyit/Deprem/Yükseklik). 'Genç değildir' sorusu aslında 'I.I. Zaman'a aittir' sorusudur.
Estimated Time:50s
Rate this question

Topics

Türkiye'nin Jeolojik Oluşumu

More questions from this topic