Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Enerji Kaynakları

Türkiye'nin 2053 Net Sıfır Emisyon vizyonu ve Ulusal Enerji Planı doğrultusunda, elektrik şebekesinde rüzgar ve güneş gibi değişken (kesintili) kaynakların payı hızla artmaktadır. Bu durumun şebekede yarattığı dengesizlikleri gidermek ve enerji arz güvenliğini sağlamak amacıyla planlanan 'Pompa Depolamalı Hidroelektrik Santraller' (PHES) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu tesislerin enerji yönetimindeki stratejik işlevini en doğru şekilde açıklar?

  1. Düşük talep dönemlerinde şebekedeki fazla elektriği kullanarak suyu üst havzaya pompalamak ve bu sayede enerjiyi potansiyel enerji olarak depolayıp, ihtiyaç anında tekrar elektriğe dönüştürerek bir 'dev batarya' gibi çalışmaları.Answer
  2. B
    Akarsu havzalarındaki su miktarından bağımsız olarak, tıpkı linyit ve taş kömürü santralleri gibi günün her saati aynı kapasitede 'baz yük' üretimi yaparak enerji sürekliliğini sağlamaları.
  3. C
    Termik santrallerde kullanılan linyit ve taş kömürünün yanma verimini artırmak için, baraj gölü sularını soğutma ve kükürt giderme işlemlerinde yüksek basınçla kullanmaları.
  4. D
    Sadece güneş ve rüzgar enerjisinin yetersiz kaldığı kış aylarında, Karadeniz ve Akdeniz'deki derin deniz akıntılarını kullanarak türbinleri döndürmeleri ve sistemin çökmesini engellemeleri.
  5. E
    Jeolojik olarak fay hatlarına yakın alanlarda, yeraltındaki yüksek sıcaklıktaki buharın gücünü hidrolik basınçla birleştirerek jeotermal enerji üretimini modernize etmeleri.

Answer

Pompa depolamalı santrallerin temel fonksiyonu, elektrik talebinin düşük olduğu zamanlarda fazla enerjiyi kullanarak suyu yukarı pompalamak ve ihtiyaç anında bu suyu bırakarak elektrik üretmek suretiyle enerji depolamaktır.
Doğru cevap olan ifade, PHES'lerin modern enerji sistemlerindeki asıl varlık sebebini açıklamaktadır. Bu santraller, tıpkı dev bir batarya gibi çalışarak rüzgar ve güneşten elde edilen ancak o an tüketilmeyecek olan fazla enerjiyi suyun potansiyel enerjisine dönüştürüp saklar, böylece şebekede arz-talep dengesini korur.

Step-by-Step Solution

1
Sorudaki bağlamı analiz et.
Güneş ve rüzgar enerjisi kesintilidir; yani güneş batınca veya rüzgar durunca üretim azalır, ancak talep devam edebilir.
Şebeke dengesi için enerjinin üretildiği anla tüketildiği an arasındaki farkın kapatılması gerekir.
2
PHES teknolojisinin çalışma mekanizmasını hatırla.
Bu santrallerde iki adet rezervuar (üst ve alt) bulunur. Fazla elektrik olduğunda su yukarı pompalanır (elektrik -> potansiyel enerji). Elektrik lazım olduğunda su aşağı bırakılır (potansiyel enerji -> elektrik).
Bu mekanizma elektrik enerjisinin mekanik yolla depolanmasını sağlar.
3
Seçenekleri bu stratejik işlev doğrultusunda değerlendir.
Depolama ve 'dev batarya' benzetmesini içeren açıklama en doğru olandır.
PHES'ler birincil bir enerji kaynağı değil, bir enerji yönetim ve depolama teknolojisidir.

Key Concept

Pompa Depolamalı Hidroelektrik Santraller (Enerji Depolama ve Şebeke Esnekliği)

Hints

1
Güneş panellerinin gece elektrik üretemediğini ancak gece de elektriğe ihtiyaç duyduğumuzu düşünün.
2
Bir barajdaki suyu elektrik harcayarak yukarı pompalarsanız, aslında elektriği suyun yüksekliği şeklinde saklamış olursunuz.
3
Bu teknoloji Türkiye'nin yenilenebilir enerji hedeflerine ulaşması için gereken 'depolama' ihtiyacını karşılayan devasa bir mekanik batarya gibidir.

Practice More

Türkiye'nin ilk PHES projesinin hangi ilimizde planlandığını (Isparta-Eğirdir) ve teknik kapasitesini araştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question