Question

Difficulty: HardNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

19231923 yılında imzalanan Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi'nde yer alan "etabli" (yerleşik) kavramının hukuki yorumu üzerindeki uyuşmazlık; konunun Milletler Cemiyeti ve Lahey Adalet Divanı gibi uluslararası mecralara taşınmasına yol açmıştır. 1010 Haziran 19301930 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması (Ahali Sözleşmesi) ile bu sorunun kesin olarak çözüme kavuşturulmasını sağlayan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin, bölgeye geliş tarihlerine ve doğum yerlerine bakılmaksızın "etabli" (yerleşik) kabul edilerek mübadele dışı tutulmasıAnswer
  2. B
    Mübadele kriterinin din esasından vazgeçilerek dil ve ırk esasına göre yeniden düzenlenmesi
  3. C
    Sadece 3030 Ekim 19181918 tarihinden önce İstanbul'da bulunan Rumların yerleşik sayılması kuralının kesinleştirilmesi
  4. D
    İstanbul Rumlarının tamamının Yunanistan'a gönderilmesi karşılığında Batı Trakya Türklerinin yerinde kalmasına karar verilmesi
  5. E
    Etabli uyuşmazlığının çözüm yetkisinin, Musul meselesinde olduğu gibi Milletler Cemiyeti'nin nihai hakemliğine bırakılması

Answer

İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin, bölgeye geliş tarihlerine ve doğum yerlerine bakılmaksızın "etabli" (yerleşik) kabul edilerek mübadele dışı tutulması
Doğru seçenek, 19301930 Ankara Antlaşması'nın getirdiği köklü çözümü yansıtmaktadır. Bu antlaşma ile taraflar, uyuşmazlığın temelini oluşturan '3030 Ekim 19181918 öncesi yerleşmiş olma' şartından vazgeçmişlerdir. Bunun yerine, İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin, ne zaman geldiklerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) sayılmaları kabul edilmiştir. Bu kapsayıcı çözüm, iki ülke arasındaki ilişkileri normalleştirmiş ve 19341934 Balkan Antantı'na zemin hazırlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Lozan'daki uyuşmazlık noktasını belirleme
Lozan'da İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türkleri mübadele dışı bırakıldı ancak kimlerin 'yerleşik' (etabli) sayılacağı konusunda ortak bir tanım yapılamadı.
Sorunun kaynağını anlamak için gereklidir.
2
Hukuki krizin nedenini analiz etme
Türkiye 3030 Ekim 19181918 öncesi ikameti şart koşarken, Yunanistan kapsamın daha geniş tutulmasını istedi ve konu uluslararası yargıya taşındı.
Krizin neden 77 yıl sürdüğünü ve neden çözülemediğini açıklar.
3
19301930 Ankara Antlaşması'nın getirdiği çözümü saptama
İki ülke, İtalya'nın Akdeniz'deki tehdidi karşısında yakınlaşarak 'geliş tarihi' kriterini kaldırdı ve mevcut nüfusu yerleşik kabul etti.
Sorunun nasıl bir siyasi manevra ile çözüldüğünü ve sonucunu doğrular.

Key Concept

Etabli (Yerleşik) Sorunu ve 1930 Ankara Antlaşması

Hints

1
Uyuşmazlık, İstanbul'daki Rumların oraya ne zaman yerleştikleri konusundaki tarihsel bir kısıtlamadan kaynaklanıyordu.
2
19301930 yılındaki çözüm, hukuki kilitlenmeyi aşmak için 'belirli bir tarihten önce gelmiş olma' şartını tamamen ortadan kaldırmıştır.
3
Bu antlaşma ile İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türkleri, bölgeye geliş tarihleri ne olursa olsun 'yerleşik' sayılarak mübadeleden muaf tutulmuştur.

Practice More

Bu antlaşma sonrasında Yunanistan Başbakanı Venizelos'un Atatürk'ü Nobel Barış Ödülü'ne aday göstermesinin Türk-Yunan dostluğuna etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question