Question

Difficulty: HardTürk Dış Politikasının Temel İlkeleri ve Dönemler

Atatürk Dönemi Türk dış politikası; temel amaçlar ve uluslararası konjonktürdeki değişimler doğrultusunda 1923-1930 ve 1930-1939 yılları olmak üzere iki stratejik evreye ayrılmaktadır. Birinci evrede daha çok Lozan Antlaşması'ndan kalan pürüzlerin giderilmesi ve tam bağımsızlığın hukuksal tescili hedeflenirken; 1930'lu yıllardan itibaren yükselen revizyonist tehditlere karşı "kolektif güvenlik" ve "statükoyu koruma" anlayışı benimsenmiştir.

Buna göre, Türkiye'nin 1930 sonrası izlediği "aktif kolektif güvenlik" stratejisi ve dünya barışına katkı sağlama önceliği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu dönemdeki politika değişikliğinin bir sonucu olarak gösterilemez?

  1. A
    Milletler Cemiyetine (Cemiyet-i Akvam) üye olunması
  2. B
    Balkan Antantı'nın kurulmasına öncülük edilmesi
  3. C
    Sadabat Paktı'nın imzalanarak doğu sınırlarının güvence altına alınması
  4. Bozkurt-Lotus Olayı'nın Milletlerarası Adalet Divanı'na taşınmasıAnswer
  5. E
    Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılması

Answer

Bozkurt-Lotus Olayı'nın Milletlerarası Adalet Divanı'na taşınması, 1930 öncesi döneme ait olup kolektif güvenlikten ziyade bağımsızlık ve hukuksal egemenlik odaklı bir gelişmedir.
Bozkurt-Lotus Olayı 1926 yılında gerçekleşmiş ve 1927'de sonuçlanmıştır. Bu gelişme, Türkiye'nin tam bağımsızlık ve adli egemenlik haklarını uluslararası hukuk önünde kanıtlama çabasıdır. Yani 1923-1930 arasındaki 'Lozan'dan kalan pürüzlerin giderilmesi ve bağımsızlığın tescili' dönemine aittir. Diğer seçenekler ise 1930 sonrası 'kolektif güvenlik' anlayışının doğrudan sonuçlarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Dönem analizi yapılması
Dış politikanın 1923-1930 (Bağımsızlık/Pürüzler) ve 1930-1939 (Güvenlik/Barış) dönemleri belirlenir.
Sorunun istediği kronolojik ve stratejik ayrımı yapmak için gereklidir.
2
Olayların amaçlarının incelenmesi
Balkan Antantı, Sadabat Paktı ve Milletler Cemiyeti üyeliği gibi unsurların 'güvenlik/barış' eksenli olduğu saptanır.
1930 sonrası 'statükocu' ve 'kolektif güvenlikçi' yaklaşımı ayırt etmek için lazımdır.
3
Bozkurt-Lotus Olayı'nın değerlendirilmesi
Olayın 1926'da yaşandığı ve Türkiye'nin adli egemenliğini (kabotaj ve yargı hakkı) dünyaya kabul ettirme amacı taşıdığı görülür.
Doğru cevabı eleme yoluyla veya doğrudan bilgiyle bulmayı sağlar.

Key Concept

Atatürk Dönemi Türk Dış Politikasının Dönemsel Öncelikleri

Hints

1
1930 yılından sonraki gelişmeleri revizyonist (yayılmacı) devletlerin tehditlerine karşı 'savunma' ve 'barış' odaklı düşünmelisiniz.

Practice More

Türkiye'nin 1930 öncesinde çözmeye çalıştığı Musul, Yabancı Okullar ve Nüfus Mübadelesi gibi sorunların 'Bağımsızlık' ilkesiyle ilişkisini tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question