Türkiye'nin arazi yapısı ve iklim özellikleri göz önüne alındığında; İç Anadolu Bölgesi'nde bitki örtüsünün tahrip edildiği alanlarda erozyonun şiddeti artarken, Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yoğun ağaçlandırma çalışmalarına rağmen kütle hareketlerinin (heyelan) önüne geçilemediği görülmektedir.
Ağaçlandırmanın erozyonu önlemede oldukça etkili olmasına rağmen heyelan olaylarını durdurmada yetersiz kalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Heyelanın, bitki köklerinin tutunma derinliğinden çok daha aşağıda yer alan kayma düzlemi üzerindeki kütle hareketiyle gerçekleşmesiAnswer
- Bİç Anadolu'daki erozyonun sadece rüzgâr etkisiyle oluşması, Karadeniz'deki heyelanın ise sadece matematik konumun bir sonucu olması
- CHeyelan bölgelerindeki killi tabakaların aşırı yağışla doygun hale gelerek bitki köklerini çürütmesi ve toprağın direncini kırması
- DErozyonun jeolojik zamanlardan kalma durağan bir süreç olması, heyelanın ise beşerî faaliyetlerle başlayan yeni bir oluşum olması
- EHeyelan olaylarının sadece karstik arazilerde yer altı suyunun etkisiyle oluşması, erozyonun ise yüzeysel akışla sınırlı kalması
Answer
Heyelanın, bitki köklerinin tutunma derinliğinden daha derindeki tabakalarda gerçekleşen kütlesel bir hareket olması nedeniyle ağaçlandırma bu süreci durduramaz.
Doğru seçenek, heyelan olayının fiziksel derinliğine vurgu yapmaktadır. Erozyon, toprağın en üst tabakasının rüzgâr veya suyla taşınmasıdır; bu nedenle bitki kökleri toprağı bir ağ gibi sararak bu taşınmayı engeller. Ancak heyelan, yer çekimi ve suyun etkisiyle toprağın anakaya üzerindeki kayma düzlemi boyunca kütle halinde kaymasıdır. Bu kayma düzlemi ağaç köklerinin ulaşamayacağı kadar derinde olduğu için ağaçlandırma heyelanı durdurmakta yetersiz kalır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Erozyon ve Heyelan Farkı: Yüzeysel Süpürülme vs. Derin Kütle Hareketi
Estimated Time:1m 30s