Türkiye'nin Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında dağların kıyı çizgisine paralel uzanması "Boyuna kıyı tipi"nin oluşmasına yol açmıştır. Bu kıyı tipinin görüldüğü alanlarda genellikle kıta sahanlığı (şelf) dar ve kıyı derindir. Ancak Orta Karadeniz (Samsun çevresi) ve Adana bölümünde (Çukurova) bu genel durumun aksine geniş delta ovaları oluşmuştur.
Buna göre, sözü edilen alanlarda delta ovası oluşumunu mümkün kılan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
- AAkarsuların taşıdığı alüvyon miktarının havza genişliği ve debi yüksekliği nedeniyle fazla olması
- Dağların kıyı çizgisinden itibaren daha iç kesimlerde (geride) yükselmeye başlamasıAnswer
- CKaradeniz kıyılarında Ria tipi kıyıların yaygınlaşarak kıyı derinliğini azaltması
- DAntalya-Kaş kıyılarındaki Dalmaçya tipi kıyıların alüvyon birikimini kolaylaştırması
- EBu bölgelerde gelgit genliğinin okyanus kıyıları kadar yüksek ve etkili olması
Answer
Delta oluşumunu sağlayan temel faktör, dağların kıyı çizgisinden daha geride yükselmesiyle kıta sahanlığının genişlemesidir.
Türkiye'de boyuna kıyıların genel özelliği kıta sahanlığının dar olmasıdır. Ancak Orta Karadeniz ve Çukurova gibi alanlarda dağlar kıyıdan uzaklaşarak (iç kesimlerden başlayarak) yükselir. Bu durum kıta sahanlığını genişletir ve sığ bir deniz ortamı yaratarak akarsuların taşıdığı alüvyonların kıyıda birikip delta ovalarını oluşturmasına temel zemin hazırlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Kıta Sahanlığı ve Delta Oluşumu İlişkisi
Estimated Time:1m 15s