Question

Difficulty: EasyNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

Lozan Barış Antlaşması'na göre Türkiye ve Yunanistan arasındaki nüfusun din esasına göre karşılıklı olarak değiştirilmesi kararlaştırılmış, ancak bazı bölgelerde yaşayanlar "etabli" (yerleşik) kabul edilerek bu değişimin dışında tutulmuştur. Bu durumun uygulanmasında çıkan anlaşmazlıklar 1930 yılında imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile kesin olarak çözüme kavuşturulmuştur.

Buna göre, 1930 Ankara Antlaşması uyarınca yerleşme tarihlerine bakılmaksızın "etabli" sayılarak mübadele (değişim) kapsamı dışında bırakılan gruplar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

  1. İstanbul Rumları - Batı Trakya TürkleriAnswer
  2. B
    İzmir Rumları - Selanik Türkleri
  3. C
    Gökçeada Rumları - On İki Ada Türkleri
  4. D
    Doğu Trakya Rumları - Kıbrıs Türkleri
  5. E
    Bozcaada Rumları - Manastır Türkleri

Answer

1930 Ankara Antlaşması ile mübadele dışı tutulan gruplar İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türkleri olarak belirlenmiştir.
Doğru yanıt olan seçenek İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türklerini içermektedir. Çünkü Lozan Antlaşması ve sonrasındaki 1930 Ankara Antlaşması'nın temel uzlaşı noktası, bu iki bölgedeki azınlıkların yerlerinde kalması, diğer bölgelerdeki nüfusun ise dini kriterlere (Müslüman-Ortodoks) göre yer değiştirmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Etabli kavramını ve sorunun kökenini analiz et.
Etabli, yerleşik anlamına gelir. Lozan'da İstanbul ve Batı Trakya halkı istisna tutulmuş ancak kimlerin yerleşik sayılacağı (1918 öncesi/sonrası gibi) tartışma konusu olmuştur.
Sorunun hangi topluluklar ve coğrafi bölgeler üzerinden çıktığını anlamak için gereklidir.
2
1930 Ankara (Ahali) Antlaşması'nın getirdiği çözümü belirle.
Bu antlaşma ile yerleşme tarihlerine bakılmaksızın İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türklerinin 'etabli' kabul edilmesine karar verilmiştir.
Tartışmalı olan 'tarih' kriterinin kaldırılarak sorunun nasıl sonlandırıldığını netleştirmek için gereklidir.

Key Concept

Nüfus Mübadelesinde Etabli (Yerleşiklik) Sorunu ve Çözümü

Hints

1
Etabli kavramı 'yerleşik' anlamına gelir ve Lozan'da karşılıklı olarak bazı bölgeler muaf tutulmuştur.
2
Muaf tutulan bölgelerden biri Türkiye'nin en büyük şehri, diğeri ise Yunanistan'ın kuzeydoğusundaki bir bölgedir.
3
1930'da Venizelos ve Atatürk arasındaki dostluk döneminde, İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin yerlerinde kalması konusunda kesin anlaşmaya varılmıştır.

Practice More

Mübadele sorununun çözülmesinin ardından 1934 yılında kurulan Balkan Antantı'na zemin hazırlandığını unutmayınız.
Estimated Time:45s
Rate this question