İtilaf güçlerinin Boğazlar üzerinden hedeflediği stratejik kuşatmanın Osmanlı savunması karşısında başarısızlığa uğraması; savaşa dahil olan ittifak dengelerini, diplomatik gizli mutabakatları ve cephe gerisindeki rejim yapılarını köklü biçimde etkilemiştir.
Bu doğrultuda Çanakkale Muharebeleri'nin yarattığı bölgesel ve küresel etkilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AMüttefiklerinden beklediği askerî ve iktisadi lojistik desteğe ulaşamayan Çarlık Rusyası'nda iç karışıklıklar derinleşerek 1917 Bolşevik İhtilali'nin zeminini hazırlamıştır.
- BÇanakkale'de kazanılan zafer üzerine Bulgaristan İttifak Devletleri safında savaşa girmiş, böylece Osmanlı Devleti ile Almanya ve Avusturya-Macaristan arasında doğrudan demiryolu ve kara bağlantısı kurulmuştur.
- İtilaf Devletleri, müttefikleri Rusya'nın savaştan erken çekilmesini önlemek amacıyla Osmanlı topraklarının paylaşımını öngören diplomatik gizli antlaşmalar yapmaktan kaçınmıştır.Answer
- DDeniz yoluyla Boğazı geçemeyen İtilaf kuvvetlerinin Gelibolu Yarımadası'na başlattığı çıkarma harekâtı; Arıburnu, Conkbayırı ve Anafartalar'da Mustafa Kemal'in sevk ve idaresindeki birliklerce püskürtülmüştür.
- EOsmanlı ordusunun kazandığı bu savunma başarısı, I. Dünya Savaşı'nın genel seyrini en az iki yıl uzatarak İtilaf Devletleri'nin Yakın Doğu stratejilerini köklü biçimde revize etmesine yol açmıştır.
Answer
İtilaf Devletleri'nin Rusya'yı ittifakta tutmak için gizli antlaşmalar yapmaktan kaçındığını ileri süren ifade yanlıştır.
Çanakkale Muharebeleri sürerken Çarlık Rusyası'nın savaştan çekilme kaygısı taşıyan İtilaf Devletleri (İngiltere ve Fransa), Rusya'yı savaşta tutabilmek amacıyla Mart-Nisan 1915'te Boğazlar ve İstanbul bölgesinin Rusya'ya bırakılmasını öngören 'Boğazlar (İstanbul) Gizli Antlaşması'nı imzalamışlardır. Dolayısıyla İtilaf Devletleri'nin gizli antlaşma yapmaktan kaçındığı iddiası tarihsel gerçeklerle bağdaşmaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Çanakkale Muharebeleri'nin Askerî, Stratejik ve Diplomatik Sonuçları
Hints
1
Çanakkale Muharebeleri sadece bir cephe savunması değil, dünya dengelerini ve müttefikler arası gizli diplomatik pazarlıkları tetikleyen küresel bir olaydır.
2
İtilaf Devletleri, Doğu Cephesi'nde zorlanan Rusya'nın ayrı bir barış yapıp savaştan çekilmesinden ciddi şekilde endişe etmekteydi.
3
İngiltere ve Fransa, Çanakkale Muharebeleri devam ederken Rusya'yı teskin etmek amacıyla Boğazlar ve çevresini Rusya'ya vaat eden 1915 İstanbul (Boğazlar) Gizli Antlaşması'nı akdetmiştir.
Practice More
Çanakkale Muharebeleri sırasında İtalya'yı İttifak bloğundan İtilaf safına çekmek için imzalanan 1915 Londra Antlaşması ve maddeleri üzerine bir soru çözebilirsiniz.
Alternative Method
Soruyu çözerken Çanakkale Muharebeleri'nin sonuçlarını 'Ulusal Sonuçlar' (Mustafa Kemal'in tanınması, aydın kaybı vb.) ve 'Uluslararası/Diplomatik Sonuçlar' (Bulgaristan'ın savaşa girmesi, Rusya'da rejim değişikliği, gizli antlaşmaların başlaması, savaşın uzaması) şeklinde kategorize ederek seçenekleri eleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s