Question

Difficulty: Very hardYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

19821982 Anayasası'nda milletvekillerinin parlamento çalışmalarını hiçbir baskı altında kalmadan yürütebilmeleri amacıyla düzenlenen yasama bağışıklıkları (sorumsuzluk ve dokunulmazlık) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, dokunulmazlık kurumunun istisnalarını ve hukuki sonuçlarını eksiksiz ve doğru bir şekilde yansıtmaktadır?

  1. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ile soruşturmasına seçilmeden önce başlanmış olmak kaydıyla Anayasa'nın 1414. maddesindeki durumlar yasama dokunulmazlığının istisnalarıdır; ayrıca milletvekili hakkında verilen bir ceza hükmünün yerine getirilmesi üyelik sıfatının sona ermesine kadar bırakılır ve bu sürede zamanaşımı işlemez.Answer
  2. B
    Tekrar seçilen milletvekili hakkında önceki dönemden kalan soruşturma ve kovuşturma işlemlerine devam edilebilmesi için Meclisin yeniden dokunulmazlığı kaldırmasına gerek olmayıp, önceki yasama döneminde alınan kaldırma kararı hukuki geçerliliğini korur.
  3. C
    Yasama sorumsuzluğu sadece cezai takibatı engellerken; yasama dokunulmazlığı milletvekilinin hem cezai hem de tazminat gibi hukuki sorumluluklarına karşı mutlak bir koruma sağlar.
  4. D
    Yasama dokunulmazlığı milletvekiline tanınmış şahsi bir hak olduğundan, ilgili milletvekilinin yazılı feragati ile ortadan kalkabilir ve bu durumda Meclis kararına gerek duyulmaksızın yargılama süreci başlar.
  5. E
    Anayasa Mahkemesi, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin Meclis kararlarını sadece şekil bakımından denetleyebilir; kararın esasına ilişkin bir iptal incelemesi yapma yetkisi bulunmamaktadır.

Answer

Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve soruşturmasına seçilmeden önce başlanmış olmak kaydıyla Anayasa'nın 14. maddesindeki durumlar istisna olup; ceza hükmünün infazı ertelenir ve bu süreçte zamanaşımı işlemez.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 8383. maddesinde yer alan yasama dokunulmazlığının kapsamını, istisnalarını (Ağır cezalı suçüstü ve Madde 1414) ve koruma altındaki milletvekili hakkında verilen ceza hükmünün infazının ertelenmesi ile zamanaşımının durması kuralını eksiksiz olarak ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Yasama dokunulmazlığının (nisbi bağışıklık) tanımını ve temel amacını belirle.
Milletvekilinin suç işlediği iddiasıyla keyfi yargısal işlemlerden korunmasıdır.
Kurumun sınırlarını belirlemek için temel niteliğini anlamak gerekir.
2
Anayasa'nın 83. maddesindeki mutlak istisnaları analiz et.
Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçilmeden önce başlanmış olması şartıyla Madde 14 (Devletin bütünlüğüne karşı suçlar) kapsam dışıdır.
Dokunulmazlığın hangi durumlarda kendiliğinden işlemediğini saptamak gerekir.
3
Dokunulmazlığın yargılama ve infaz üzerindeki etkisini değerlendir.
Sorgulama ve yargılama durur; ceza alınsa bile infaz üyelik sonuna bırakılır ve zamanaşımı bu sürede işlemez.
Hukuki sürecin nasıl askıya alındığını netleştirmek için önemlidir.
4
Seçimlerin yenilenmesi durumundaki usulü kontrol et.
Tekrar seçilen milletvekili için dokunulmazlık yeniden başlar.
Sürellik ve kesintisizlik kurallarını doğrulamak gerekir.

Key Concept

Yasama Dokunulmazlığının Anayasal Çerçevesi ve İstisnaları

Hints

1
Yasama dokunulmazlığı 'geçici' ve 'kaldırılabilir' bir korumayken, sorumsuzluk 'mutlak' ve 'sürekli'dir.
2
Dokunulmazlığın iki temel istisnası vardır: biri suçun niteliği (Ağır cezalı suçüstü), diğeri Anayasa m. 14'teki devletin varlığına yönelik suçlardır.
3
Milletvekili seçilmek yargılamayı durdurur ancak cezayı ortadan kaldırmaz; bu yüzden zamanaşımının durması adaletin tecellisi için bir gerekliliktir.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı Anayasa Mahkemesi'ne başvuru sürelerini ve karar verme sürelerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question