Question

Difficulty: MediumII. Meşrutiyet Dönemi ve Siyasi Partiler

II.Mes\crutiyetII. Meşrutiyet Dönemi'nde, 3131 Mart Vakası'nın ardından padişah II.Abdu¨lhamidII. Abdülhamid tahttan indirilmiş ve 19091909 yılında Kanun−iEsasiKanun-i Esasi'de köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu değişikliklerin temel amacı, devlet yönetiminde meclis iradesini hakim kılarak padişahın yetkilerini kısıtlamaktır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 19091909 Anayasa değişiklikleri ile getirilen düzenlemelerden biri değildir?

  1. A
    Padişahın Meclis-i Mebusan'ı feshetme yetkisinin belirli şartlara bağlanarak sınırlandırılması
  2. B
    Hükümetin (Heyet-i Vükela) padişaha karşı değil, meclise karşı sorumlu tutulması
  3. C
    Uluslararası antlaşmaların geçerliliği için parlamentonun (Meclis-i Mebusan) onayının şart koşulması
  4. D
    Padişaha tanınan tek taraflı 'idari sürgün' yetkisinin (113.113. madde) anayasadan kaldırılması
  5. Padişaha, meclis tarafından kabul edilen yasaları hiçbir koşulda imzalamama (mutlak veto) yetkisinin verilmesiAnswer

Answer

Padişaha yasaları hiçbir koşulda imzalamama (mutlak veto) yetkisinin verildiğini savunan ifade yanlıştır; tam tersine bu yetki kısıtlanmıştır.
Doğru cevap olan seçenek, padişaha yasaları hiçbir koşulda imzalamama yetkisinin verildiğini iddia etmektedir. Ancak 19091909 Anayasa değişikliği ile padişahın yasaları mutlak veto etme hakkı kaldırılmış, yerine meclis iradesini üstün kılan geciktirici veto yetkisi getirilmiştir. Bu durum parlamenter sistemin güçlendiğinin bir göstergesidir.

Step-by-Step Solution

1
19091909 Anayasa değişikliklerinin temel felsefesini hatırla.
19091909 değişiklikleri, padişahın otoritesini kısıtlayıp yasama organını (meclis) güçlendirmeyi amaçlayan demokratikleşme adımlarıdır.
Soru, bu demokratikleşme ruhuna aykırı olan maddeyi bulmamızı istemektedir.
2
Padişahın yasalar üzerindeki 'veto' yetkisini analiz et.
18761876 Anayasası'nda padişahın mutlak veto yetkisi varken, 19091909 değişikliği ile bu yetki 'geciktirici veto'ya dönüşmüştür. Meclis yasayı aynen iade ederse padişah onaylamak zorundadır.
Mutlak veto yetkisi, meclis iradesini yok saydığı için 19091909 ruhuyla bağdaşmaz.

Key Concept

19091909 Kanun-i Esasi Değişiklikleri ve Demokratik Kazanımlar

Hints

1
19091909 değişikliklerinin temel hedefi padişahı 'sembolik' hale getirmek ve meclisi yönetimin merkezine koymaktır.
2
Padişahın yasalar üzerindeki etkisi artsaydı bu bir demokratikleşme değil, geriye gidiş olurdu.
3
Padişahın 'mutlak' yetkilerinin 'geciktirici' veya 'şartlı' yetkilere dönüştüğünü hatırlayın.

Practice More

19091909 Anayasa değişikliklerinin basın hürriyeti ve cemiyet kurma hakkı üzerindeki etkilerini inceleyen bir soru çözülebilir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question