Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Göçler ve Göçlerin Neden-Sonuçları

Türkiye'de iç göç hareketleri analiz edilirken, bir yerleşim yerinin aldığı ve verdiği göçlerin toplamı 'göç hacmi'ni, bu iki değer arasındaki farkın toplam nüfusa oranı ise 'net göç hızı'nı ifade eder. Günümüzde bazı büyükşehirlerde ve bölgesel merkezlerde göç hacminin çok yüksek olmasına rağmen, net göç hızının sıfıra yakın (pozitif veya negatif binde 1-2 civarı) olduğu gözlemlenmektedir.

Buna göre, göç hacmi oldukça geniş olan ancak net göç hızı durağan seyreden bir merkez için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Doğal nüfus artış hızının, gerçek nüfus artış hızından çok daha yüksek olduğu ve kentin dışa kapalı bir demografik yapı sergilediği
  2. Merkezin, iş gücü sirkülasyonunun yoğun olduğu, hem yüksek çekici fırsatları hem de rekabet/maliyet gibi güçlü itici unsurları eş zamanlı barındıran dinamik bir yapıda olduğuAnswer
  3. C
    Tarımsal nüfus yoğunluğunun, fizyolojik nüfus yoğunluğuna eşitlendiği ve bölgede makineleşmenin göçü durdurduğu
  4. D
    Kentin sanayi faaliyetleri bakımından doygunluğa ulaştığı ve ikincil ekonomik faaliyetlerin yerini tamamen birincil faaliyetlere bıraktığı
  5. E
    Merkezin sadece mevsimlik tarım göçü aldığı ve yıl genelinde nüfusun mekânsal hareketliliğinin düşük olduğu

Answer

Kentin, iş gücü sirkülasyonunun yoğun olduğu, hem çekici fırsatları hem de itici unsurları bir arada barındıran dinamik bir yapıda olduğu seçeneği doğrudur.
Doğru cevap olan seçenek, yüksek göç hacmi ile düşük net göç hızı arasındaki ilişkiyi en iyi açıklayan dinamik yapıyı vurgular. Türkiye'de İstanbul, Ankara gibi büyükşehirler her yıl yüz binlerce göç alırken benzer miktarda göç vermektedir. Bu durum, kentin eğitim, iş ve sosyal olanaklar bakımından 'çekici' olduğunu kanıtlar (yüksek hacim); ancak aynı zamanda yaşam maliyeti ve rekabet gibi 'itici' faktörlerin de etkisiyle nüfusun bir kısmının kenti terk ettiğini veya kentin bir basamak olarak kullanıldığını gösterir (düşük net hız).

Step-by-Step Solution

1
Kavram analizi yapılması
Göç hacmi (Gelen + Giden) hareketliliğin büyüklüğünü; Net göç hızı (Gelen - Giden) ise nüfusun artış veya azalış yönündeki kalıcı değişimini gösterir.
Soruda verilen 'yüksek hacim' ve 'düşük net' paradoksunu çözmek için bu ayrım kritiktir.
2
Verilen senaryonun yorumlanması
Bir yere çok kişi girip (örneğin 100.000) aynı miktarda kişi çıkıyorsa (örneğin 99.000), o yer nüfus kaybetmiyor veya kazanmıyor demektir ancak muazzam bir nüfus devir-daimi (turnover) vardır.
Bu durum genellikle üniversite şehirleri, askeri bölgeler veya iş gücü rekabetinin/yaşam maliyetinin yüksek olduğu metropollerde görülür.
3
Ekonomik ve sosyal çıkarım yapılması
Bu tip merkezler hem çekicidir (iş, eğitim, sağlık imkanları) hem de iticidir (yüksek kira, yoğun trafik, stres, rekabet).
Çekici ve itici faktörlerin dengede olması, net göçü sıfıra yaklaştırırken hacmi büyütür.

Key Concept

Göç Hacmi ve Net Göç Hızı İlişkisi (Demografik Sirkülasyon)

Hints

1
Göç hacmi, bir şehre giren ve o şehirden çıkan toplam insan trafiği demektir.
2
Eğer giren ve çıkan sayıları birbirine çok yakınsa (net göç düşükse), bu durum o şehrin nüfusunun sürekli yenilendiğini ama toplam sayının pek değişmediğini gösterir.
3
Bir kentin hem çok tercih edilmesi hem de çok terk edilmesi, orada fırsatların (çekici) ve zorlukların (itici) bir arada bulunduğunun kanıtıdır.

Practice More

Bu konuyu pekiştirmek için Türkiye'deki büyükşehirlerin son 5 yıldaki net göç hızları ile göç hacimlerini karşılaştıran TUİK verilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question