Question

Difficulty: MediumNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

Lozan Antlaşması sonrasında Türkiye ve Yunanistan arasında uzun yıllar süren 'etabli' (yerleşiklik) anlaşmazlığı, 10 Haziran 1930 tarihinde imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile nihai bir çözüme ulaştırılmıştır. Bu antlaşma ile etabli sorununa getirilen ve iki ülke arasındaki gerginliği sona erdiren temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türklerinin, şehre geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik sayılmasıAnswer
  2. B
    Yerleşiklik kriterinin sadece 30 Ekim 1918 tarihinden önce nüfus kütüğüne kayıtlı olanları kapsaması
  3. C
    Sorunun çözümünün Milletler Cemiyeti tarafından belirlenen tarafsız bir hakem heyetine bırakılması
  4. D
    Gökçeada ve Bozcaada'da yaşayan Rumların da zorunlu mübadeleye tabi tutulması
  5. E
    Mübadele dışı kalacak kişilerin mülkiyet haklarından tamamen vazgeçmelerinin şart koşulması

Answer

İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türklerinin, şehre geliş tarihlerine ve doğum yerlerine bakılmaksızın 'yerleşik' (etabli) kabul edilerek mübadele dışı bırakılması.
1930 Ankara (Ahali) Antlaşması ile etabli sorunu, yerleşme tarihlerine bakılmaksızın İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türklerinin tamamının yerleşik kabul edilmesiyle çözülmüştür. Bu durum, 1923'ten beri süregelen 'kimlerin etabli sayılacağı' tartışmasını bitirmiş ve Balkan Antantı'na giden süreci hızlandırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sorunun kökenini hatırla
1923 Lozan'da İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türkleri hariç tutulmuş ancak 'etabli' tanımı (30 Ekim 1918 öncesi yerleşme şartı) kriz çıkarmıştır.
Türkiye, Mondros Ateşkesi'nden sonra gelenlerin gitmesini istiyordu.
2
1930 Ankara Antlaşması'nın içeriğini analiz et
İki ülke, İtalya'nın yayılmacı politikası karşısında yakınlaşmış ve tarih sınırlamasını kaldırmıştır.
Siyasi zorunluluklar, hukuki tartışmaların (etabli kriteri) önüne geçmiştir.
3
Ulaşılan sonucu tespit et
İstanbul'daki tüm Rumlar ve Batı Trakya'daki tüm Türkler yerleşik sayıldı.
Bu durum Türk-Yunan dostluk dönemini (Atatürk-Venizelos dönemi) başlatmıştır.

Key Concept

1930 Ahali (Ankara) Antlaşması ile Etabli kriterlerinin esnetilmesi

Hints

1
1930 yılında imzalanan antlaşma, 1923'teki kısıtlayıcı tarihleri ortadan kaldırmıştır.

Practice More

1930'da mübadele sorununun çözülmesinin Türkiye'nin bölgesel ittifaklara (Balkan Antantı) katılımındaki rolünü araştırın.
Estimated Time:50s
Rate this question