Question

Difficulty: HardEkonomi ve Maliye

Osmanlı Devleti'nde mülkiyeti devlete ait olan (mirî) toprakların bir kısmı, gelirleri doğrudan merkezi hazineye aktarılmak üzere 'mukataa' statüsüne ayrılmıştır. Bu toprakların vergi gelirlerinin, açık artırma usulüyle ve belirli bir süreliğine şahıslara (mültezim) devredilmesi ise 'iltizam sistemi' olarak adlandırılmıştır. 17. yüzyıldan itibaren devletin artan nakit ihtiyacı sebebiyle iltizam sisteminin uygulama alanının genişletilmesinin sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi savunulamaz?

  1. A
    Tımar (Dirlik) sisteminin uygulama alanının daralması ve eyalet askerlerinin sayısının azalması
  2. B
    Hazineye peşin para girişi sağlayan 'muaccele' adı verilen ödemelerin önem kazanması
  3. C
    Mültezimlerin zamanla yerel nüfuz elde ederek taşrada 'Âyan' denilen güç odaklarının oluşmasına zemin hazırlaması
  4. Toprak mülkiyetinin reayaya (köylüye) devredilmesiyle kırsal alanda özel mülkiyetin yaygınlaşmasıAnswer
  5. E
    Üreticinin (köylünün) üzerindeki vergi baskısının ağırlaşması ve buna bağlı olarak kırsal nüfusun yer değiştirmesi

Answer

Toprak mülkiyetinin köylüye devredilmesi ve özel mülkiyetin yaygınlaşması, iltizam sisteminin bir sonucu değildir; zira topraklar devlet mülkiyetinde kalmaya devam etmiştir.
Doğru yanıt olan seçenek, Osmanlı toprak hukukunun temel ilkesiyle çelişmektedir. İltizam sistemi, vergi gelirlerinin toplanmasını özelleştirmiş olsa da toprağın mülkiyetini devlette tutmaya devam etmiştir. Köylüye mülkiyet devri veya özel mülkiyetin yaygınlaşması bu dönemde görülen bir durum değildir.

Step-by-Step Solution

1
Mukataa ve İltizam kavramlarını tanımlama
Mukataa, geliri doğrudan hazineye giden toprak; İltizam ise bu gelirin ihale ile toplanmasıdır.
Sistemin işleyiş mantığını anlamak için temel kavramların bilinmesi gerekir.
2
Tımar ve İltizam ilişkisini analiz etme
Devlet nakit paraya ihtiyaç duydukça Tımar arazilerini Mukataa'ya çevirmiştir.
Tımar sistemindeki bozulmanın mali kaynaklı nedenini saptamak gerekir.
3
Sosyal ve siyasi etkileri değerlendirme
Vergi toplayan mültezimler yerel güç (Ayan) haline gelmiş, halk üzerindeki baskı artmıştır.
Sistemin taşradaki otorite boşluğuna ve sosyal huzursuzluğa etkisini belirlemek için gereklidir.
4
Mülkiyet yapısını kontrol etme
Toprak 'Miri' statüsündedir; sadece vergi toplama hakkı devredilmiştir, mülkiyet değil.
Osmanlı toprak hukukundaki 'Mülkiyet Devlete, Tasarruf Köylüye, Vergi Sipahiye/Hazineye' ayrımını teyit etmek için son adımdır.

Key Concept

Osmanlı toprak sisteminde mülkiyetin devlete ait olması (Miri Arazi) ve iltizamın sadece bir vergi toplama yöntemi olduğu gerçeği.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question