Osmanlı mirî arazi sisteminde, bir köylü ailesinin geçimini sağlayabileceği ve devlete olan vergi yükümlülüğünü yerine getirebileceği büyüklükteki en küçük toprak birimine "çiftlik" denilmiştir. Devlet, toprakları verimlilik durumuna göre "âlâ" (iyi), "evsat" (orta) ve "ednâ" (düşük) şeklinde üç kategoriye ayırmış; tahrir kayıtlarında âlâ topraklar için çiftlik yüzölçümünü daha küçük, ednâ topraklar için ise daha büyük tutmuştur.
Osmanlı Devleti'nin toprak verimliliği ile çiftlik büyüklüğü arasında ters orantı kurarak uyguladığı bu sistemin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- Haneler arasında vergi adaletini sağlamak ve birim başına düşen üretim kapasitesini dengelemekAnswer
- BToprağın mülkiyet hakkını (rakabe) verimli bölgelerde doğrudan üretici köylüye devretmek
- CÜretim alanlarını genişleterek göçebe Türkmen toplulukların yerleşik hayata geçmesini zorunlu kılmak
- DGayrimüslim tebaadan alınan haraç ve cizye miktarını toprak ölçüsüne göre sabitlemek
- EBüyük toprak sahiplerinin oluşmasına izin vererek taşrada yerel bir aristokrasi oluşturmak
Answer
Osmanlı Devleti'nin toprak verimliliği ile çiftlik büyüklüğü arasında ters orantı kurmasının temel amacı, haneler arasında vergi adaletini sağlamak ve birim başına düşen üretim kapasitesini dengelemektir.
Osmanlı Devleti'nde toprak dağıtımı 'geçimlik ekonomi' modeline dayanır. Bir hanenin geçinebilmesi ve vergisini ödeyebilmesi için gerekli olan ürün miktarı sabittir. Toprak verimli ise bu ürün miktarına daha küçük bir alanda ulaşılabilirken, verimsiz topraklarda daha geniş bir alanın işlenmesi gerekir. Bu ters orantı sayesinde her çiftlik birimi (hane), verimlilik farkı gözetilmeksizin benzer bir ekonomik potansiyele sahip kılınmış ve vergi adaleti tesis edilmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Osmanlı Toprak Sisteminde Çift-Hane ve Vergi Dengesi
Hints
1
Osmanlı Devleti'nde temel vergi biriminin toprağın alanı değil, bir köylü ailesi (hane) olduğunu hatırlayın.
2
Verimli bir araziden alınan 10 çuval buğdayı, verimsiz bir arazide elde etmek için daha fazla yer ekmek gerekir.
3
Eğer her aileye eşit büyüklükte toprak verilseydi, verimsiz toprağı olan aileler geçinemez ve vergi ödeyemezdi; bu da devletin gelir dağılımını bozardı.
Practice More
Mirî arazinin kullanım hakkını elinde bulunduran reayanın toprağı boş bırakması durumunda alınan 'Çiftbozan' vergisinin üretim sürekliliği ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s