1930'lu yıllarda İtalya'nın Habeşistan'ı işgali ve Akdeniz'de 'Bizim Deniz' (Mare Nostrum) söylemiyle yayılmacı bir siyaset izlemesi, Orta Doğu ülkelerini bölgesel bir güvenlik iş birliğine yöneltmiştir. Bu doğrultuda 8 Temmuz 1937'de Tahran'daki Sadabat Sarayı'nda Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında bir dostluk ve güvenlik paktı imzalanmıştır.
Sadabat Paktı'nın oluşum süreci ve diplomatik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu paktla ilgili yanlış bir değerlendirmedir?
- APaktın temel amaçları arasında üye devletlerin sınır güvenliğini karşılıklı olarak garanti altına almak ve birbirlerinin iç işlerine karışmamayı taahhüt etmek yer alır.
- BSuriye; hem Türkiye ile yaşadığı Hatay meselesi hem de Irak ile olan sınır ihtilafları nedeniyle bu bölgesel ittifakın dışında kalmıştır.
- Balkan Antantı üyeleri olan Yunanistan ve Romanya, Akdeniz güvenliğini Orta Doğu ile birleştirmek amacıyla paktın imza törenine iştirak ederek metne imza koymuşlardır.Answer
- DTürkiye bu pakt ile batı sınırlarını Balkan Antantı (1934) ile güvenceye aldıktan sonra, doğu sınırlarında da çok taraflı bir güvenlik kuşağı oluşturmayı başarmıştır.
- EPakt metninde, üye devletlerin Milletler Cemiyeti paktına olan bağlılıkları teyit edilerek uluslararası barış ve hukuka saygı ilkesi vurgulanmıştır.
Answer
Balkan Antantı üyelerinin Sadabat Paktı'na imza koyduğu ifadesi yanlıştır çünkü her iki paktın üye yapıları birbirinden tamamen farklıdır.
Sadabat Paktı, Orta Doğu bölgesindeki güvenliği sağlamak amacıyla Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında imzalanmış bir ittifaktır. Yunanistan ve Romanya gibi devletler Balkan Antantı'nın (1934) üyeleridir ve Sadabat Paktı ile herhangi bir kurumsal veya imzacı bağları bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu iki devletin pakt metnine imza koyduğu bilgisi tarihsel olarak yanlıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Atatürk Dönemi Bölgesel Güvenlik Paktları (Sadabat Paktı vs Balkan Antantı)
Practice More
Balkan Antantı ve Sadabat Paktı'na katılmayan komşu devletleri (Bulgaristan ve Suriye) ve katılmama gerekçelerini karşılaştırmalı olarak çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s