Osmanlı Devleti'nin yüzyıl siyasi faaliyetleri incelendiğinde;
- Doğu'da Safeviler karşısında Ferhat Paşa Antlaşması ile en geniş sınırlara ulaşılması,
- Batı'da Lehistan karşısında Bucaş Antlaşması ile en geniş sınırlara ulaşılması,
- Orta Avrupa'da Avusturya karşısında Zitvatorok Antlaşması ile diplomatik mütekabiliyetin (eşitliğin) kabul edilmesi
gibi gelişmeler yaşanmıştır.
Bu üç gelişme birlikte değerlendirildiğinde, Osmanlı Devleti'nin bu dönemdeki dış politikası ve devletin genel durumu hakkında yapılabilecek en kapsamlı çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?
- ADevletin fetih politikasını terk ederek tamamen barışçıl bir diplomasiye yöneldiği
- BAvrupa’daki mezhep savaşlarından yararlanılarak Haçlı ittifaklarının kesin olarak parçalandığı
- CBatı dünyasındaki teknik ve askeri üstünlüğün kabul edilerek köklü bir modernleşme sürecine girildiği
- Devletin fiziki büyüme sınırlarına dayandığı ve stratejik bir dengelenme/muhafaza sürecine girdiğiAnswer
- EMerkezi otoritenin güçlenmesiyle birlikte fetihlerin yeniden yüzyıl hızına ulaştığı
Answer
Osmanlı Devleti'nin bu dönemde fiziki büyüme sınırlarına dayandığını ve stratejik bir dengelenme/muhafaza sürecine girdiğini belirten seçenektir.
Verilen üç gelişme de Osmanlı Devleti'nin gücünün zirve noktasına (satürasyon) ulaştığını kanıtlar. Ferhat Paşa ve Bucaş ile ulaşılan sınırlar, imparatorluğun yönetebileceği ve ordusunu sevk edebileceği en uzak noktaları (Zagros Dağları, Podolya) temsil eder. Zitvatorok ise askeri üstünlüğün eskisi kadar ezici olmadığını ve artık Avrupa diplomasisinde 'eşitlik' ilkesinin (mütekabiliyet) kabul edilmek zorunda kalındığını gösterir. Bu durum, devletin artık genişlemekten ziyade, mevcut kazanımlarını muhafaza etme ve bir denge kurma stratejisine geçtiğinin en kapsamlı kanıtıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Osmanlı Duraklama Dönemi'nde Geopolitik Limitler ve Mütekabiliyet
Hints
1
Antlaşmaların isimlerine değil, 'en geniş sınırlar' ve 'eşitlik' kavramlarına odaklanın.
2
Bir devlet hem doğuda hem batıda en uç noktaya varmışsa ve artık düşmanıyla masada eşit oturuyorsa, gücü hakkında ne söylenebilir?
3
Zitvatorok Antlaşması ile Padişah'ın Avusturya Arşidükü'ne 'Sezar' (İmparator) deme zorunluluğunu, 1533 İstanbul Antlaşması'ndaki üstünlükle kıyaslayın.
Practice More
Osmanlı'nın diplomatik üstünlüğünü kaybettiği Zitvatorok Antlaşması ile toprak kaybettiği ilk büyük antlaşma olan Karlofça Antlaşması arasındaki farkı çalışınız.
Alternative Method
Zamana Karşı Analiz Yöntemi: 1533 (Üstünlük) -> 1606 (Eşitlik) -> 1699 (Kaybetme) dizilimini takip ederek, 17. yüzyılın (Zitvatorok ve Bucaş dönemi) tam bir 'durma/dengeleme' eşiği olduğunu görebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s