Question

Difficulty: HardYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Milletvekilliği sıfatı sona eren bir kişi, üyeliği döneminde TBMM Genel Kurulu'ndaki bir oturumda sarf ettiği sert eleştiriler içeren sözleri nedeniyle bir tazminat davası ile karşı karşıya kalmıştır. Aynı zamanda bu kişi hakkında, milletvekilliği devam ederken gerçekleşen ancak o dönem milletvekili olduğu için işlem yapılamayan bir "kasten yaralama" suçuyla ilgili ceza davası açılmak istenmektedir.

19821982 Anayasası'na göre bu kişinin hukuki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Meclis çalışmalarındaki sözleri yasama sorumsuzluğu kapsamında olduğu için bu konuda koruma mutlak ve süreklidir; ancak yaralama suçu yasama dokunulmazlığı kapsamında olup bu koruma üyeliğin sona ermesiyle kalktığından yargılanması mümkündür.Answer
  2. B
    Her iki durum da yasama dokunulmazlığı çerçevesinde değerlendirilir ve milletvekilliği sona erdiği için kişi her iki eyleminden dolayı da doğrudan yargılanabilir.
  3. C
    Yasama sorumsuzluğu sadece ceza davalarına karşı koruma sağladığından, kişinin Meclis'teki konuşması nedeniyle tazminat davası açılmasına engel teşkil eden bir durum yoktur.
  4. D
    Milletvekilliği sona eren bir kişi hakkında, döneminde işlediği iddia edilen suçlar için yargılama yapılabilmesi için TBMM Genel Kurulu'ndan dokunulmazlığın kaldırılması kararı alınması şarttır.
  5. E
    Yasama sorumsuzluğu Meclis kararıyla kaldırılabilen bir bağışıklık türü olduğu için, TBMM'nin izin vermesi durumunda eski milletvekili Meclis'teki sözleri nedeniyle yargılanabilir.

Answer

Meclis'teki sözlerin yasama sorumsuzluğu kapsamında ömür boyu korunduğunu, şahsi suçların ise dokunulmazlık kapsamında olup üyelik bitince yargılamaya açıldığını belirten seçenek doğrudur.
Yasama sorumsuzluğu, milletvekillerinin Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşüncelerini kapsar. Bu koruma mutlak olduğu için ne Meclis tarafından kaldırılabilir ne de milletvekilliği bittiğinde sona erer. Tazminat davalarını da kapsayan geniş bir korumadır. Yasama dokunulmazlığı ise milletvekillerinin şahsi suçları (örneğin yaralama) için getirilen geçici bir korumadır ve milletvekilliği bittiğinde (veya Meclis kararıyla kaldırıldığında) yargılama yolu açılır.

Step-by-Step Solution

1
Eylemlerin niteliğini belirle
Meclis konuşması 'Yasama Sorumsuzluğu', yaralama suçu 'Yasama Dokunulmazlığı' kapsamına girer.
Anayasa'nın 8383. maddesi bu iki bağışıklığı farklı hukuki rejimlere tabi tutmuştur.
2
Yasama Sorumsuzluğu'nun süresini analiz et
Yasama sorumsuzluğu mutlaktır ve üyelik sona erse bile ömür boyu devam eder.
Milletvekillerinin Meclis çalışmalarında hür bir şekilde fikir beyan edebilmelerini sağlamak hedeflenir.
3
Yasama Dokunulmazlığı'nın süresini analiz et
Yasama dokunulmazlığı nisbidir ve kural olarak milletvekilliği sıfatının sona ermesiyle ortadan kalkar.
Bu bağışıklık milletvekilini değil, meclis üyeliği görevini korumaya yöneliktir.
4
Sonucu birleştir
Kişi sözleri için hiçbir zaman yargılanamaz ancak şahsi suçu (yaralama) için milletvekilliği bittiğinde yargılanabilir.
Her iki bağışıklık türünün doğurduğu hukuki sonuçlar farklıdır.

Key Concept

Yasama Sorumsuzluğu (Mutlak/Sürekli) vs. Yasama Dokunulmazlığı (Nisbi/Geçici) Farkı

Hints

1
Eylemlerden biri Meclis içindeki sözler (sorumsuzluk), diğeri ise şahsi bir eylemdir (dokunulmazlık).
2
Milletvekilliği bittiğinde hangi koruma türünün ömür boyu devam ettiğini, hangisinin ise üyelikle sınırlı olduğunu hatırlayın.
3
Yasama sorumsuzluğu mutlaktır ve asla kaldırılamaz; yasama dokunulmazlığı ise üyeliğin düşmesiyle kendiliğinden sona erer.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının istisnalarını (Anayasa 1414. madde ve ağır cezalık suçüstü hali) tekrar edin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question