I. Dünya Savaşı sürecinde İtilaf Devletleri, Osmanlı Devleti'nin topraklarını kendi aralarında paylaşmak ve savaşı lehlerine sonuçlandırmak amacıyla bir dizi gizli antlaşma yapmışlardır. Bu kapsamda İngiltere'nin Mısır Yüksek Komiseri ile Mekke Emiri Şerif Hüseyin arasında gizli mektuplaşmalar yürütülmüş; Osmanlı yönetimine karşı isyan başlatılması karşılığında bağımsız bir Arap devletinin kurulması vadedilmiştir.
Osmanlı Devleti'nde İslamcılık (Ümmetçilik) fikrinin geçerliliğini yitirmesinde ve Hicaz-Yemen Cephesi'ndeki mücadelelerde belirleyici rol oynayan bu gizli antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- ASykes-Picot Antlaşması
- BSt. Jean de Maurienne Antlaşması
- Mac-Mahon AntlaşmasıAnswer
- DLondra Antlaşması
- EPetrograd Protokolü
Answer
Mac-Mahon Antlaşması
İngiltere'nin Mısır Yüksek Komiseri Henry McMahon ile Mekke Emiri Şerif Hüseyin arasında 1915-1916 yıllarında yapılan gizli mektuplaşmalar sonucunda Mac-Mahon Antlaşması oluşturulmuştur. Bu antlaşmayla Şerif Hüseyin'e bağımsız bir Arap devleti/krallığı kurulacağı taahhüt edilmiş, karşılığında Arapların Osmanlı Devleti'ne karşı ayaklanması sağlanmıştır. Bu durum Osmanlı halifesinin ilan ettiği cihat çağrısının karşılık bulmadığını ve İslamcılık fikrinin etkisini yitirdiğini göstermiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
I. Dünya Savaşı Gizli Antlaşmaları ve Mac-Mahon Mutabakatı
Hints
1
Soruda İtilaf devletlerinin kendi aralarında yaptıkları klasik paylaşımdan ziyade, Osmanlı tebaası olan yerel bir Arap liderle yapılan gizli mutabakat sorulmaktadır.
2
Antlaşma adını, müzakereleri yürüten dönemin İngiliz Mısır Yüksek Komiseri'nin soyadından almaktadır.
3
Mekke Emiri Şerif Hüseyin ile İngiliz diplomat Henry McMahon arasındaki mektuplaşmalara dayanan antlaşmadır.
Practice More
İtilaf Devletleri'nin gizli antlaşmalarla belirlediği paylaşım planlarını dünya kamuoyuna duyuran gelişmeyi (1917 Bolşevik İhtilali sonrası Sarı Kitap yayını) inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Gizli antlaşmalar taraflarına göre gruplandırılabilir: İtalya'nın dahil olduğu antlaşmalar (Londra, St. Jean de Maurienne), Rusya'nın dahil olduğu antlaşmalar (İstanbul/Boğazlar, Petrograd), Orta Doğu'yu İngiltere-Fransa arasında bölen antlaşma (Sykes-Picot) ve Arap isyanını örgütleyen antlaşma (Mac-Mahon). Soru kökünde doğrudan Şerif Hüseyin ve Arap bağımsızlığı geçtiğinden doğrudan Mac-Mahon'a ulaşılır.
Estimated Time:1m 0s