Türkiye'de dış kuvvetler içerisinde etki alanı en dar olan buzullar, hem mutlak konum (enlem) hem de özel konum (yükselti) özelliklerine bağlı olarak belirli sahalarda şekillendirici olmuştur. Pleistosen (Buzul Çağı) dönemindeki buzullaşmanın günümüzdeki izleri ve dağılışı incelendiğinde, Türkiye'nin yer şekilleri üzerindeki buzul etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AMarmara Bölgesi'nde yer alan Uludağ kütlesi, hem dördüncü jeolojik zamana ait buzul vadilerini barındırması hem de üzerinde aktif güncel buzulların bulunması bakımından en karakteristik örnektir.
- BTürkiye'de kalıcı kar (toktağan kar) sınırının kuzeyden güneye doğru yükselmesi, buzullaşma etkisinin ve sınırının sadece özel konum şartlarıyla belirlendiğinin temel kanıtıdır.
- Yıldız Dağları, Canik Dağları ve Aydın Dağları gibi kütlelerin zirvelerinde, Pleistosen döneminde dahi yükseltileri buzul alt sınırının altında kaldığı için buzul aşınım şekillerine rastlanmaz.Answer
- DBuzul biriktirme şekilleri olan moren yığınlarına ve hörgüç kayalara, Türkiye'nin batı kıyılarındaki delta ovalarında ve geniş tabanlı vadi içlerinde deniz seviyesine yakın konumlarda yaygın olarak rastlanır.
- EToros Dağları'nın doğu kesimlerinde buzul izlerinin batı kesimlerine göre daha geniş yer kaplaması, bu alanların denizel etkiden uzak olmasının mutlak konumdan daha etkili olduğunu gösterir.
Answer
Yıldız, Canik ve Aydın Dağları gibi yükseltisi az olan kütlelerde buzul şekillerine rastlanmaması
Doğru olan ifade, Yıldız, Canik ve Aydın Dağları gibi yükseltisi nispeten az olan dağlarda buzul şekillerine rastlanmadığı bilgisidir. Türkiye'de dördüncü zamanda dahi buzullar metrenin altına inmediği için, bu yükseltinin altındaki dağlarda aşınım veya biriktirme izi oluşmamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Buzul Şekillerinin Yükselti Eşiği
Hints
1
Türkiye'nin matematik konumu gereği buzullar deniz seviyesine kadar inebilir mi?
2
Bir dağda buzul izi görülebilmesi için o dağın zirvesinin en az - metre civarında olması gerektiğini hatırlayın.
3
Uludağ'da sirk gölleri vardır ama üzerinde erimeyen devasa bir buzul kütlesi (güncel buzul) yoktur; Marmara'daki dağların hiçbiri güncel buzul barındıracak kadar yüksek değildir.
Practice More
Türkiye'deki güncel buzulların hangi dağlarda (Cilo, Kaçkar, Ağrı, Erciyes vb.) toplandığını harita üzerinde incelemek konuyu pekiştirir.
Estimated Time:2m 0s