Examkin

Question

Difficulty: Very hardAnayasa Türleri ve Kurucu İktidar

Anayasa hukukunda, bir anayasayı o anayasanın öngördüğü kurallara bağlı kalarak değiştirme yetkisine sahip olan güç "tali kurucu iktidar" olarak tanımlanır. Tali kurucu iktidar, hukuksal bir süreklilik içinde hareket ederken belirli sınırlar içerisinde kalmak zorundadır.

Buna göre, tali kurucu iktidarın hukuki niteliği ve yetki sınırları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Tali kurucu iktidar, yetkisini doğrudan mevcut anayasadan alan bir "kurulu güç" niteliği taşıdığı için hem anayasada belirtilen şekli (usul) şartlara hem de değiştirilmesi yasaklanan maddeler gibi maddi (içeriksel) sınırlara tabidir.Answer
  2. B
    Tali kurucu iktidar, asli kurucu iktidarın aksine hukuk dışı (fiili) bir iktidar olduğu için yaptığı işlemlerin herhangi bir yargısal denetime tabi tutulması hukuk mantığına aykırıdır.
  3. C
    Türk anayasa tarihinde tali kurucu iktidarın yetkilerini en çok kısıtlayan ve değiştirilemez hükümlere (maddi sınırlara) ilk kez yer veren anayasa, çerçeve ve yumuşak nitelikteki 1921 Anayasası'dır.
  4. D
    Tali kurucu iktidar tarafından gerçekleştirilen anayasa değişiklikleri, normlar hiyerarşisinde kanunlarla aynı basamakta yer aldığından, kanunların anayasaya uygunluk denetimine tabi tutulamazlar.
  5. E
    Tali kurucu iktidarın asli kurucu iktidardan temel farkı, sadece yeni bir devlet kurulması veya bir ihtilal sonrası ortaya çıkan sınırsız bir temsil yetkisine sahip olmasıdır.

Answer

Tali kurucu iktidarın bir kurulu güç olarak hem usul hem de içerik bakımından anayasal sınırlarla bağlı olduğunu belirten ifade doğrudur.
Tali kurucu iktidar, hukuk düzeni içinde var olan ve yetkisini anayasadan alan bir güçtür. Bu nedenle, anayasanın öngördüğü nitelikli çoğunluk, Cumhurbaşkanı onayı gibi şekli kurallara ve Türkiye örneğinde olduğu gibi ilk üç maddenin değiştirilemeyeceğine dair maddi (içeriksel) yasaklara uymakla yükümlüdür. Bu yönüyle bir 'kurulu güç' (pouvoir constitué) olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Kurucu iktidar türlerinin tanımlanması
Asli Kurucu İktidar (hukuk dışı, sınırsız) ve Tali Kurucu İktidar (hukuk içi, sınırlı) ayrımı yapılır.
Soruda sorulan tali kurucu iktidarın temel karakteristiğini belirlemek için bu ayrım şarttır.
2
Tali kurucu iktidarın sınırlarının analizi
Bu iktidarın iki tür sınırı olduğu saptanır: Şekli (teklif, görüşme, oylama usulü) ve Maddi (değiştirilmesi yasak olan maddeler).
Tali kurucu iktidar mevcut anayasanın çizdiği sınırlar içinde hareket eden bir 'türev' iktidardır.
3
Kurulu güç kavramının incelenmesi
Tali kurucu iktidarın Yasama, Yürütme ve Yargı gibi anayasa tarafından kurulmuş bir yetki olduğu teyit edilir.
Anayasanın üstünlüğü ilkesi gereği, anayasa tarafından yetkilendirilen her güç anayasaya uymak zorundadır.
4
Seçeneklerin bu verilerle karşılaştırılması
Anayasal sınırlara (şekli ve maddi) tabi olmayı vurgulayan ifadenin doğru olduğu sonucuna varılır.
Diğer seçenekler ya kavramları (asli-tali) karıştırmakta ya da tarihi/hiyerarşik hatalar içermektedir.

Key Concept

Kurucu İktidar Ayrımı (Asli vs. Tali)

Hints

1
Asli kurucu iktidar anayasayı 'yapan', tali kurucu iktidar ise 'değiştiren' güçtür.
2
Bir gücün 'kurulu güç' olması, onun mevcut bir üst metne (anayasa) bağlı olduğu anlamına gelir.

Practice More

Türkiye'de 1982 Anayasası'nın 4. maddesinin, tali kurucu iktidar üzerindeki 'maddi sınır' etkisini inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Anayasa Türleri ve Kurucu İktidar

More questions from this topic