Question

Difficulty: HardKütahya-Eskişehir Savaşları ve Sonuçları

Kütahya-Eskişehir Muharebeleri sırasında yaşanan gelişmeler aşağıda özetlenmiştir:

TarihAlanGelişme / Karar
152115-21 Temmuz 19211921EğitimAnkara'da Maarif Kongresi'nin toplanması
2525 Temmuz 19211921AskeriTürk ordusunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi
55 Ağustos 19211921SiyasiMustafa Kemal Paşa'ya Başkomutanlık yetkisinin verilmesi

Ordunun geri çekilmesiyle oluşan buhranlı atmosferde, meclis içerisindeki muhalif grubun Mustafa Kemal Paşa'nın geniş yetkilerle (yasama ve yürütme) donatılmasına destek verdiği görülmektedir.

Buna göre, muhalif grubun Başkomutanlık yetkisinin devrine 'olumlu' yaklaşmasının temel siyasi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mustafa Kemal Paşa'yı cepheye göndererek Ankara'daki siyasi etkisini zayıflatmak ve olası bir başarısızlığın sorumluluğunu doğrudan ona yüklemekAnswer
  2. B
    Maarif Kongresi'nde alınan kararların ordu denetiminde daha hızlı uygulanmasını sağlamak
  3. C
    Tekalif-i Milliye Emirleri'nin meclis denetimi dışında yayımlanmasına hukuki bir zemin hazırlamak
  4. D
    Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilme kararını durdurup ordunun derhal taarruza geçmesini zorunlu kılmak
  5. E
    Meclisin Kayseri'ye taşınması fikrini destekleyerek İstanbul Hükümeti ile yeni bir uzlaşma süreci başlatmak

Answer

Meclis içi muhalefetin Başkomutanlık yasasına destek vermesinin temel nedeni, Mustafa Kemal Paşa'yı cepheye göndererek siyaseten zayıflatmak ve askeri başarısızlık riskinde sorumluluğu ona yıkmaktır.
Kütahya-Eskişehir mağlubiyeti sonrası Mustafa Kemal Paşa'ya yönelik eleştiriler artmış, muhalif grup onu hem aktif siyasetten uzaklaştırmak (cepheye göndererek) hem de olası bir yeni mağlubiyette tek sorumlu ilan ederek siyasi kariyerini bitirmek amacıyla Başkomutanlık teklifine destek vermiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın sonuçlarını analiz et.
Ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesiyle büyük bir moral bozukluğu ve siyasi kriz oluştuğu saptanır.
Tartışmaların hangi zeminde yürüdüğünü anlamak için askeri durum bilinmelidir.
2
Başkomutanlık teklifi üzerindeki meclis içi kutuplaşmayı değerlendir.
Hem Mustafa Kemal'i sevenlerin hem de muhaliflerin teklife 'evet' dediği görülür.
Farklı grupların aynı kararda birleşmesinin nedenlerini ayrıştırmak gerekir.
3
Muhaliflerin siyasi stratejisini tespit et.
Geniş yetkilerin beraberinde büyük sorumluluk getirdiği ve başarısızlık halinde Mustafa Kemal'in tasfiye edilebileceği düşüncesi bulunur.
4. seviye bir soru için 'niçin' sorusunun siyasi derinliği çözülmelidir.

Key Concept

Başkomutanlık Kanunu ve Siyasi Sonuçları

Hints

1
Siyasette bazen rakiplerinizi, onları çok zor bir sorumluluk altına sokarak alt etmeye çalışırsınız.
2
Mustafa Kemal Paşa'nın ordunun başına geçmesini isteyenler sadece onun destekçileri değil, aynı zamanda en sert muhalifleriydi.
3
Muhaliflerin mantığı şuydu: 'Eğer başarılı olursa vatan kurtulur, başarısız olursa Mustafa Kemal'den kurtuluruz.'

Practice More

Başkomutanlık yetkisinin süreli verilmesi ile Milli Egemenlik ilkesi arasındaki ilişkiyi inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question