Examkin

Question

Difficulty: HardAnayasa Türleri ve Kurucu İktidar

Anayasa hukukunda iktidarlar; yeni bir anayasa yapma veya mevcut bir anayasayı değiştirme yetkisine göre sınıflandırılmaktadır. Mevcut bir anayasal düzen içerisinde, o anayasanın öngördüğü kurallara bağlı kalarak değişiklik yapma yetkisi "tali kurucu iktidar" olarak tanımlanır.

Buna göre, tali kurucu iktidarın hukuki niteliği ve yetki sınırları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yetkisini mevcut anayasadan aldığı ve onun belirlediği maddi/şekli kurallara tabi olduğu için hem "kurucu" hem de "kurulmuş" bir iktidar niteliği taşır.Answer
  2. B
    Hukuk dışı ve sınırsız bir güç olduğu için, anayasanın değiştirilmesi yasaklanan maddelerini de hukuken ortadan kaldırma yetkisine sahiptir.
  3. C
    Yeni bir devletin kurulması veya bir ihtilal neticesinde ortaya çıkan, hiçbir hukuk kuralı ile bağlı olmayan fiili bir güçtür.
  4. D
    Sadece esnek (yumuşak) anayasalarda görülen ve yasama organının adi kanun yapma usulleriyle kullandığı bir yetki türüdür.
  5. E
    Mevcut anayasal düzeni tamamen ilga ederek yeni bir toplumsal sözleşme hazırlama yetkisini kendinde barındıran hukuk ötesi bir iktidardır.

Answer

Yetkisini mevcut anayasadan aldığı ve onun çizdiği maddi/şekli sınırlara tabi olduğu için hem 'kurucu' hem de 'kurulmuş' bir iktidar niteliği taşıyan seçenektir.
Tali kurucu iktidar, hukuk dünyasında 'çift karakterli' bir yapıya sahiptir. Anayasayı değiştirme gücü bakımından 'kurucu' nitelik taşırken; bu yetkiyi kendi yaratmadığı, aksine mevcut bir anayasanın kendisine verdiği yetkiyle (türevsel olarak) kullandığı için 'kurulmuş' bir iktidardır. Bu nedenle maddi (içerik) ve şekli (usul) bakımdan sınırlandırılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Tali kurucu iktidarın tanımını analiz etme
Tali kurucu iktidarın, mevcut bir anayasanın içinde kalarak yine o anayasanın çizdiği yollarla değişiklik yapan iktidar olduğu belirlenir.
Kavramın kapsamını netleştirmek için.
2
Hukuki niteliğini değerlendirme
Yetkisini bir hukuk normundan (mevcut anayasa) aldığı için 'hukuki/türevsel' olduğu anlaşılır.
Asli kurucu iktidarın fiili/hukuk dışı niteliğinden ayırmak için.
3
Sınırlarını kontrol etme
Tali kurucu iktidarın hem şekli (usul) hem de maddi (değiştirilemez maddeler) sınırları olduğu görülür.
Yetkinin mutlak olmadığını saptamak için.
4
Sentez yapma
Bu iktidarın anayasaya dokunabildiği için 'kurucu', ama bir anayasa tarafından kurulduğu için 'kurulmuş' olduğu sonucuna varılır.
Doğru akademik tanıma ulaşmak için.

Key Concept

Tali kurucu iktidar, anayasanın değiştirilmesi sürecinde hem kurucu iradeyi temsil eden hem de mevcut anayasa tarafından sınırlandırılmış (kurulmuş) olan 'türevsel' bir yetkidir.

Hints

1
Bu iktidarın yetki kaynağının 'mevcut anayasa' mı yoksa bir 'hukuki boşluk' mu olduğunu düşünün.
2
Tali kurucu iktidar, anayasanın değiştirilemez maddelerine dokunabilir mi?
3
Yetkisini bir normdan alan ancak normun en üst seviyesini değiştiren güce ne isim verilir?

Practice More

1982 Anayasası'nın değiştirilme usulünü (Madde 175) inceleyerek tali kurucu iktidarın Türkiye'deki somut uygulamasını analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Anayasa Türleri ve Kurucu İktidar

More questions from this topic