Question

Difficulty: HardSoğuk Savaş Dönemi

Soğuk Savaş döneminde Amerika Birleşik Devletleri tarafından Sovyet yayılmacılığını durdurmak amacıyla uygulanan 'çevreleme politikası' (containment), dünyanın farklı coğrafyalarında kurulan paktlar zinciriyle hayata geçirilmiştir. Bu stratejik kuşak içerisinde yer alan NATO (Kuzey Atlantik), CENTO (Orta Doğu) ve SEATO (Güneydoğu Asya) gibi teşkilatların üyeleri dikkate alındığında; coğrafi konumu ve üyelik yapısı itibarıyla hem Batı savunma sisteminin (NATO) hem de Orta Doğu güvenlik hattının (CENTO) üyesi olarak bu iki bölge arasında 'köprü' vazifesi üstlenen devlet aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Pakistan
  2. B
    İran
  3. TürkiyeAnswer
  4. D
    Yunanistan
  5. E
    Tayland

Answer

Hem Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) hem de Merkezi Antlaşma Teşkilatı (CENTO) üyesi olarak stratejik köprü vazifesi gören ülke Türkiye'dir.
Türkiye, Soğuk Savaş'ın başlangıcında Sovyet tehdidine karşı Batı Bloku'na entegre olma stratejisi izlemiştir. 1952'de NATO'ya (Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü) kabul edilerek Avrupa'nın savunma sistemine dahil olan Türkiye, 1955'te Orta Doğu'da Sovyet etkisini kırmak amacıyla kurulan Bağdat Paktı'nın (1959'dan sonra CENTO) kuruculuğunu üstlenmiştir. Bu çifte üyelik, Türkiye'yi 'çevreleme politikası'nın iki kritik bölgesi olan Avrupa ve Orta Doğu arasında jeostratejik bir köprü haline getirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Çevreleme politikasının (Containment) coğrafi kapsamını analiz et.
ABD'nin SSCB ve Çin'i kuşatmak için NATO (Avrupa), CENTO (Orta Doğu) ve SEATO (Asya) üzerinden bir 'güvenlik kuşağı' oluşturduğu görülür.
Sorunun kökenindeki 'paktlar zinciri' kavramını anlamak için bu bölgesel ayrım gereklidir.
2
Seçeneklerdeki ülkelerin pakt üyeliklerini karşılaştır.
Türkiye: NATO (1952) ve CENTO (1955-kurucu). Pakistan: SEATO ve CENTO. Yunanistan: Sadece NATO. İran: Sadece CENTO.
Ülkelerin stratejik konumlarını ve paktlar arası geçişkenliklerini belirlemek için doğru kronoloji ve üyelik bilgisi şarttır.
3
NATO ve CENTO arasındaki köprü devleti tespit et.
Hem Avrupa-Atlantik hattının hem de Orta Doğu hattının parçası olan tek bölgesel güç Türkiye'dir.
Türkiye'nin jeopolitik konumu, bu iki farklı savunma bölgesini birbirine bağlayan temel unsurdur.

Key Concept

Soğuk Savaş Dönemi Bölgesel Savunma Paktları ve Türkiye'nin Jeopolitik Rolü

Hints

1
Bu ülke, Batı Bloku'na askerî olarak entegre olmak için 1950'de Kore'ye asker göndermiştir.
2
Aranan ülke, Orta Doğu'da önce Bağdat Paktı olarak kurulan, Irak çekilince merkezi Ankara'ya taşınan CENTO'nun kurucusudur.
3
Hem Kuzey Atlantik (NATO) hem de Orta Doğu (CENTO) bölgesel savunma hatlarının kesişim noktasında bulunan tek bölgesel güçtür.

Practice More

Türkiye'nin NATO üyeliği sürecini ve 1952 yılında neden kabul edildiğini (Kore Savaşı etkisi) detaylıca incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question