Question

Difficulty: HardTürkiye'de Tarım

Türkiye'de zeytin tarımı; kış ılıklığı isteği ve don olaylarına karşı duyarlılığı nedeniyle Akdeniz ikliminin etkili olduğu kıyı kesimlerinde karakteristik bir üretim yapısına sahiptir. Akdeniz kıyı kuşağı (Antalya, Mersin, Adana), zeytin bitkisinin ekolojik isteklerine ve termik şartlarına en uygun bölge olmasına rağmen, Türkiye'nin toplam zeytin üretiminde Ege ve Güney Marmara bölümleri çok daha büyük bir paya sahiptir. Bu durum, Akdeniz kıyı kuşağında zeytin tarımının doğal potansiyelinin tam olarak kullanılmadığını göstermektedir.

Akdeniz kıyı kuşağında zeytin tarımının, ekolojik olarak daha az avantajlı olan Ege ve Marmara kıyılarına oranla daha sınırlı alanlarda yapılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Yaz mevsimindeki bağıl nem oranının zeytin meyvesinin olgunlaşma evresi için yetersiz kalması
  2. B
    Kalkerli anakaya üzerinde gelişen Terra-rossa topraklarının zeytin kök sistemine uyum sağlayamaması
  3. Birim alandan ekonomik getirisi daha yüksek olan alternatif ürünlerin tercih edilmesiAnswer
  4. D
    Yer şekillerinin engebeli olmasının modern sulama sistemlerinin kurulum maliyetini artırması
  5. E
    Bölgedeki nadas uygulamalarının yaygın olmasının üretim sürekliliğini olumsuz etkilemesi

Answer

Akdeniz kıyı kuşağında zeytin tarımının sınırlı kalmasının temel nedeni, bu alanlarda seracılık ve turunçgil üretimi gibi birim alandan daha yüksek kazanç sağlayan ürünlerin tercih edilmesidir.
Zeytin tarımı için en ideal iklim koşulları Akdeniz kıyı kuşağında bulunmasına rağmen, bu kıyılarda kışların çok ılık geçmesi seracılık ve turunçgil tarımına imkan tanır. Bu ürünlerin ekonomik değeri ve birim alandan sağladığı kâr zeytine göre çok daha yüksek olduğu için çiftçiler kıymetli kıyı arazilerini zeytin yerine bu ürünlere ayırmaktadır. Bu durum 'ekonomik rasyonalite' ile açıklanır.

Step-by-Step Solution

1
Zeytin bitkisinin yetişme koşullarının analiz edilmesi
Zeytin, kış ılıklığı isteyen ve don olaylarından zarar gören bir maki türüdür.
Bitkinin doğal ekolojik sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Bölgeler arası kıyaslama yapılması
Akdeniz kıyıları en uygun iklime sahipken, en yüksek üretim Ege Bölgesi'ndedir.
Sorudaki paradoksu (çelişkiyi) anlamak için coğrafi dağılım incelenir.
3
Ekonomik coğrafya ilkelerinin uygulanması
Tarımsal üretimde 'fırsat maliyeti' ve 'ekonomik kârlılık' fiziksel şartların önüne geçebilir.
Beşeri ve ekonomik faktörlerin tarımsal tercihler üzerindeki etkisini değerlendirmek gerekir.
4
Sonucun saptanması
Akdeniz kıyılarında seracılık, muz ve turunçgillerin getirisi zeytinden daha yüksektir; bu nedenle zeytinlikler daha az kârlı oldukları için bu bölgede geniş yer tutmaz.
Üretim alanlarının neden daraldığını açıklayan temel ekonomik sebep budur.

Key Concept

Tarımsal Üretimde Ekonomik Tercih ve Rekabet

Hints

1
Bir bölgede fiziksel şartlar uygun olmasına rağmen bir ürün az yetişiyorsa, orada daha çok kazandıran başka bir ürün olabilir.
2
Akdeniz kıyılarındaki seracılık ve turunçgil üretiminin ekonomik değerini zeytinle kıyaslayın.
3
Ege Bölgesi'nde zeytin geniş alanlarda yetişir çünkü orada seracılık potansiyeli Akdeniz kadar yüksek değildir, dolayısıyla zeytin en kârlı seçeneklerden biri kalır.

Practice More

Türkiye'de pamuk tarımının Ege'den Güneydoğu Anadolu'ya kaymasının nedenlerini araştırarak benzer bir mekansal değişim analizi yapabilirsiniz.

Alternative Method

Soruyu çözerken 'Ekolojik Uygunluk' ile 'Ekonomik Kârlılık' arasındaki farkı gözetmek sizi doğru cevaba ulaştıracaktır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question