Question

Difficulty: HardCumhuriyetçilik

Mustafa Kemal Atatürk'ün "Milli egemenlik esasına dayanan ve özellikle Cumhuriyet idaresine sahip bulunan memleketlerde siyasi partilerin varlığı doğaldır." ifadesine rağmen; Türkiye'de 19241924 ve 19301930 yıllarında gerçekleştirilen çok partili hayata geçiş denemeleri, rejim karşıtı unsurların bu partilerde odaklanması ve toplumsal huzurun bozulması üzerine başarısızlıkla sonuçlanmış, 19461946 yılına kadar tek partili yönetim anlayışı hakim olmuştur. Cumhuriyetçilik ilkesinin "milli iradenin eksiksiz temsili" hedefiyle teorik olarak çelişmesine rağmen, çok partili hayata geçişin bir süre ertelenmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Cumhuriyet rejiminin ve yapılan inkılapların, karşıt hareketler karşısında henüz tam olarak kurumsallaşamamış ve korunmaya muhtaç olmasıAnswer
  2. B
    Halkçılık ilkesi gereği, halkın eğitim düzeyinin yükseltilerek sınıfsız ve imtiyazsız bir toplum yapısının oluşturulmak istenmesi
  3. C
    Milliyetçilik ilkesi çerçevesinde, milli bir kimlik inşası sürecinde kültürel birliğin ve ortak dilin henüz tesis edilememiş olması
  4. D
    Devletçilik ilkesi uyarınca, büyük sanayi hamlelerinin merkezi bir planlama ve tek elden yönetim ile gerçekleştirilme zorunluluğu
  5. E
    Laiklik ilkesinin uygulanması sürecinde, devletin dini kurumlardan tamamen ayrılmasının toplumsal bir direnç oluşturması

Answer

Cumhuriyet rejiminin ve yapılan inkılapların, karşıt hareketler karşısında henüz tam olarak kurumsallaşamamış ve korunmaya muhtaç olması
Cumhuriyetçilik ilkesinin tam olarak uygulanabilmesi için siyasi partilerin varlığı şarttır. Ancak Türk İnkılabı sürecinde, yeni kurulan rejimin henüz kendi kurumlarını oturtamamış olması ve rejim karşıtı unsurların demokratik ortamı rejimi yıkmak için kullanma riski (Şeyh Sait İsyanı vb.), 'rejim güvenliği'ni 'temsil'den daha öncelikli hale getirmiştir. Bu nedenle, Cumhuriyet rejimini korumak ve inkılapların sürekliliğini sağlamak amacıyla çok partili hayata geçiş uygun bir toplumsal zemin oluşana dek ertelenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cumhuriyetçilik ilkesinin temel şartlarını analiz etmek
Cumhuriyetçilik; milli egemenlik, seçim, halkın yönetime katılması ve çok partili bir siyasi yapıyı gerektirir.
Teorik çerçeveyi belirleyerek pratikle olan çelişkiyi anlamak.
2
19241924 ve 19301930 yıllarındaki çok partili hayat denemelerini değerlendirmek
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın, rejim karşıtı odakların toplanma alanı haline gelmesi nedeniyle kapatıldığı veya kendini feshettiği görülür.
Olayların siyasi nedenlerini ve karşılaşılan riskleri saptamak.
3
Rejim güvenliği ile demokratik temsil arasındaki öncelik sıralamasını yapmak
Atatürk döneminde, henüz kökleşmemiş olan Cumhuriyet rejiminin bekası, geniş katılımlı (ancak riskli) bir siyasi yapıdan daha öncelikli tutulmuştur.
Soruda sorulan 'erteleme gerekçesini' Cumhuriyetçilik ilkesinin korunması bağlamında sonuçlandırmak.

Key Concept

Cumhuriyet rejiminin korunması ve kurumsallaşma önceliği

Hints

1
Cumhuriyet rejiminin 19201920'li yıllarda karşılaştığı isyanları ve bu isyanların hangi partilerle ilişkilendirildiğini düşünün.
2
Bir siyasi rejimin henüz başlangıç aşamasında temsil mi yoksa güvenlik mi önceliğe sahip olmalıdır? İnkılapların başarısı neye bağlıdır?
3
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kapatılma nedeni olan Şeyh Sait İsyanı, yeni kurulan devletin en büyük korkusu olan 'rejimin yıkılması' tehlikesini ortaya çıkarmıştır.

Practice More

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ile Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın programlarını karşılaştırarak Cumhuriyetçilik ve Laiklik ilkeleri arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Tarihsel süreçte Şeyh Sait İsyanı (1925) ve Menemen Olayı (1930) gibi kronolojik olayları hatırlayarak, bu olayların yarattığı güvenlik kaygısının siyasi serbestleşmeyi nasıl engellediğini analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question